Anguilla [รฆล‹หˆษกwษชlษ™] โ€“ terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim w archipelagu Wysp Nawietrznych (Maล‚e Antyle). Skล‚ada siฤ™ z wysp Anguilla (88 kmยฒ), Sombero (5 kmยฒ) oraz kilku mniejszych. Najbliลผszym obcym terytorium jest oddalona o okoล‚o 7 km na poล‚udnie wyspa Sint Maarten/Saint-Martin naleลผฤ…ca po czฤ™ล›ci do Francji i Holandii.

Brytyjskie Terytorium Zamorskie Anguilla
British Overseas Territory of Anguilla
terytorium zamorskie
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Hymn: God Bless Anguilla
(Boลผe bล‚ogosล‚aw Anguillฤ™)

Dewiza: Strength and Endurance
(Siล‚a i Wytrzymaล‚oล›ฤ‡)
Paล„stwo

ย Wielka Brytania

Siedziba

The Valley

Data powstania

1980

Waluta

dolar wschodniokaraibski

Zarzฤ…dzajฤ…cy

Dileeni Daniel-Selvaratnam[1]

Zarzฤ…dzajฤ…cy

Ellis Webster

Powierzchnia

102 kmยฒ

Populacjaย (2025)
โ€ขย liczbaย ludnoล›ci


19 416[2]

โ€ขย gฤ™stoล›ฤ‡

190,35 os./kmยฒ

Numer kierunkowy

+1 264

Domena internetowa

.ai

Strefa czasowa

UTC -4

Jฤ™zyki urzฤ™dowe

angielski

Poล‚oลผenie na mapie
Poล‚oลผenie na mapie
Poล‚oลผenie na mapie
Poล‚oลผenie na mapie

Ustrรณj polityczny

edytuj

Anguilla jest terytorium zamorskim Wielkiej Brytanii (overseas territory of the United Kingdom) o szerokiej autonomii wewnฤ™trznej. Posiada wล‚asny jednoizbowy parlament โ€“ Izbฤ™ Zgromadzenia (House of Assembly), w ktรณrej zasiada 11 osรณb, w tym 7 wybieranych w wyborach powszechnych. Przedstawicielem egzekutywy jest Rada Wykonawcza (Executive Council), ktรณrej 2/3 skล‚adu wybierane jest spoล›rรณd czล‚onkรณw Izby Zgromadzenia przez gubernatora, ktรณry z kolei desygnowany jest na swoje stanowisko przez monarchฤ™ brytyjskiego.

Geografia

edytuj
Osobny artykuล‚: Geografia Anguili.

Anguilla zbudowana jest z wapieni koralowych. Uksztaล‚towanie pionowe pozbawione jest rรณลผnorodnoล›ci. Przewaลผajฤ… pล‚askie niziny. Najwyลผszym wzniesieniem jest Crocus Hill (65 m n.p.m.). Na wyspie panuje klimat rรณwnikowy wilgotny modelowany przez pasat pรณล‚nocno-wschodni.

Historia

edytuj

Wyspa zostaล‚a odkryta w 1493 przez Krzysztofa Kolumba. Ze wzglฤ™du na ksztaล‚t otrzymaล‚a ล‚aciล„skฤ… nazwฤ™ Anguilla, czyli wฤ™gorz. Od 1650 kolonia angielska. Od 1882 do 1967 (a formalnie do 1980) administrowana razem z wyspami Saint Kitts i Nevis. Po utworzeniu przez Brytyjczykรณw 27 lutego 1967 Stowarzyszonego Paล„stwa Saint Kitts-Nevis-Anguilla doszล‚o do gwaล‚townych demonstracji ludnoล›ci, rozbrojono kilkunastoosobowy oddziaล‚ policji i zmuszono go do opuszczenia wyspy. Przeprowadzono referendum w sprawie oddzielenia siฤ™ od St. Kitts i Nevis i 12 lipca 1967 roku przywรณdca ruchu separatystycznego Peter Adams, proklamowaล‚ niepodlegล‚oล›ฤ‡ wyspy. W dniu 6 lutego 1969 proklamowano republikฤ™, ale juลผ 19 marca armia brytyjska dokonaล‚a inwazji i przywrรณcono stan, jaki istniaล‚ przed rebeliฤ…. 10 lutego 1976 wyspa otrzymaล‚a autonomiฤ™, a od 19 grudnia 1980 jest samodzielnฤ… dependencjฤ… zarzฤ…dzanฤ… przez gubernatora i posiada wล‚asny rzฤ…d.

Demografia

edytuj

Czarnoskรณrzy stanowiฤ… 90,1% populacji, rasy mieszane (gล‚รณwnie Mulaci) 4,6%, biali 3,7% a pozostali 1,5%[3].

Gospodarka

edytuj

Gล‚รณwnymi produktami eksportowymi sฤ… homary i sรณl.

Od 2022 roku, w zwiฤ…zku z szybkim rozwojem sztucznej inteligencji, znaczฤ…cym ลบrรณdล‚em dochodรณw Anguilli staล‚y siฤ™ wpล‚ywy z rejestracji domeny internetowej .ai[4].

Religie

edytuj

Struktura religijna kraju w 2015 roku, wedล‚ug The Association of Religion Data Archives[5]:

ย 
Porty lotnicze w Anguilli

Emisja gazรณw cieplarnianych

edytuj

Emisja rรณwnowaลผnika dwutlenku wฤ™gla z Anguilli wyniosล‚a w 1990 roku 0,008 Mt, z czego 0,006 Mt stanowiล‚a emisja dwutlenku wฤ™gla. W przeliczeniu na mieszkaล„ca emisja wyniosล‚a wรณwczas 734 kg dwutlenku wฤ™gla, a w przeliczeniu na 1000 dolarรณw PKB 32 kg. Od tego czasu emisje rosnฤ… w nieregularnym tempie, z przejล›ciowymi spadkami. Gล‚รณwnym ลบrรณdล‚em emisji przez caล‚y czas byล‚ transport. W 2018 emisja dwutlenku wฤ™gla pochodzenia kopalnego wyniosล‚a 0,029 Mt, a w przeliczeniu na mieszkaล„ca 1,897 t i w przeliczeniu na 1000 dolarรณw PKB 87 kg[7].

Przypisy

edytuj
  1. โ†‘ Countries An-Az [online], rulers.org [dostฤ™p 2017-11-21].
  2. โ†‘ Anguilla, [w:] The World Factbook [online], Central Intelligence Agency [dostฤ™p 2025-02-10] (ang.).
  3. โ†‘ CIA Factbook. [dostฤ™p 2009-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-12)].
  4. โ†‘ Flavien Moreau: An AI-Powered Boost to Anguilla's Revenues. [w:] International Monetary Fund [on-line]. imf.org, 15 maja 2024. [dostฤ™p 2025-04-03].
  5. โ†‘ Anguilla [online], The ARDA [dostฤ™p 2019-07-13].
  6. โ†‘ a b Central Americaย :: Anguilla โ€” The World Factbook โ€“ Central Intelligence Agency [online], www.cia.gov [dostฤ™p 2019-07-13] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-01].
  7. โ†‘ Anguilla, [w:] F.ย Monforti-Ferrario i inni, Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report โ€“ Study [pdf], Luksemburg: Publications Office of the European Union, 2019, s.ย 42, DOI:ย 10.2760/687800, ISBNย 978-92-76-11100-9 (ang.).

๐Ÿ“š Artikel Terkait di Wikipedia

Wฤ™gorz europejski

Wฤ™gorz europejski (Anguilla anguilla) โ€“ gatunek ryby wฤ™gorzoksztaล‚tnej z rodziny wฤ™gorzowatych (Anguillidae). W rzekach i jeziorach Europy Zachodniej

Maล‚e Antyle

powierzchniowo wysp. Dzielฤ… siฤ™ na: Wyspy Nawietrzne (Wyspy Dziewicze, Anguilla, Sint Maarten, Saint Christopher, Nevis, Montserrat, Barbuda, Antigua,

Wฤ™gorz amerykaล„ski

Wฤ™gorz amerykaล„ski (Anguilla rostrata) โ€“ gatunek ryby z rodziny wฤ™gorzowatych (Anguillidae). Od Grenlandii przez Ocean Atlantycki do Panamy. Osiฤ…ga do

Wฤ™gorz japoล„ski

Wฤ™gorz japoล„ski (Anguilla japonica) โ€“ ryba z rodziny wฤ™gorzowatych (Anguillidae). W zlewisku Morza Japoล„skiego: Japonia, Tajwan, Korea, Chiny. Rรณwnieลผ

Saint Christopher-Nevis-Anguilla

Christopher-Nevis-Anguilla โ€“ dawne brytyjskie terytorium zamorskie na Karaibach. Od 1958 kolonie Saint Christopher i Nevis oraz Anguilla weszล‚y wspรณlnie

Tablica rejestracyjna

Afganistan (AFG) Albania (AL) Algieria (DZ) Andora (AND) Angola (ANG) Anguilla (XX) Antigua i Barbuda (AG) Antyle Holenderskie (NA) Arabia Saudyjska (SA)

Wielka Brytania

(Guernsey, Jersey i Wyspa Man) oraz brytyjskie terytoria zamorskie: Akrotiri, Anguilla, Bermudy, Brytyjskie Terytorium Antarktyczne, Brytyjskie Terytorium Oceanu

Anguilla (ujednoznacznienie)

Anguilla โ€“ rodzaj ryb Anguilla โ€“ miasto w USA, w stanie Missisipi, w hrabstwie Sharkey Anguilla โ€“ wyspa na Morzu Karaibskim