| Bahasa Idate
Idate | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Dituturkanย di | Timor Leste | ||||
| Wilayah | Asia Tenggara | ||||
Penutur | |||||
| Kode bahasa | |||||
| ISO 639-3 | idt | ||||
| Glottolog | east2733[1] | ||||
Bahasa Idate adalah bahasa Austronesia yang dituturkan di Timor Leste.
Kosakata
suntingDaftar kosakata:[2]
| Nomor | Bahasa Indonesia | Bahasa Idate |
|---|---|---|
| 1. | aku | au |
| 2. | engkau | o |
| 3. | kita | ita |
| 4. | kami | ami |
| 5. | dia | ni |
| 6. | mereka | sira |
| 7. | beliau | nain lei |
| 8. | kamu sekalian | emi |
| 9. | laki-laki | manek-manek |
| 10. | ini | enia |
| 11. | di sini | he nia |
| 12. | itu | enene |
| 13. | di situ | henene |
| 14. | di sana | helei |
| 15. | apa | sa |
| 16. | siapa | eta |
| 17 | mengapa | tantisa |
| 18 | apabila | warila |
| 19 | berapa | wila |
| 20 | mana | enesa |
| 21 | di mana | he mene, he sa |
| 22 | ke mana | lo mene |
| 23 | bagaimana | te sa, unatesa |
| 24. | banyak | waโik |
| 25. | semua | nobu-nobu |
| 26. | tiap-tiap | isa-isak |
| 27. | satu | isa |
| 28. | dua | rua |
| 29. | tiga | telu |
| 30. | empat | at |
| 31. | lima | lima |
| 32. | enam | nen |
| 33. | tujuh | nitu |
| 34. | delapan | walu |
| 35. | sembilan | sia |
| 36. | sepuluh | sanulu |
| 37. | sebelas | sanulu resin isa |
| 38. | dua belas | sanulu resin rua |
| 39. | tiga belas | sanulu resin telu |
| 40. | empat belas | sanulu resin at |
| 41. | lima belas | sanulu resin lima |
| 42. | enam belas | sanulu resin nen |
| 43. | tujuh belas | sanulu resin hitu |
| 44. | delapan belas | sanulu resin walu |
| 45. | sembilan belas | sanulu resin sia |
| 46. | dua puluh | rua nulu |
| 47. | dua puluh satu | rua nulu resin isa |
| 48. | dua puluh empat | rua nulu resin at |
| 49. | seratus | atus isa |
| 50. | seribu rihun | isa |
| 51. | sepuluh ribu | rihun sanulu |
| 52. | ketujuh | he hitu |
| 53. | kesebelas | he sanulu resin isa |
| 54. | keseratus | he atus isa |
| 55. | keseribu | he rihun isa |
| VI. | Ukuran | |
| 56. | besar | atun |
| 57. | lebar | maluar |
| 58. | kecil | kulat |
| 59. | panjang | manaruk |
| 60. | depa | belar |
| 61. | perempuan | mahinak |
| 62. | orang | nain |
| 63. | jantan (binatang) | wamau |
| 64. | betina (binatang) | inan |
| 65. | perempuan yang sudah kawin | mahainak kabe nain |
| 66. | laki-laki yang sudah kawin | manek kabe nain |
| 67. | perawan | lalara |
| 68. | bujang | ulosan |
| 69. | duda | haluk manek |
| 70. | janda | haluk mahinak |
| 71. | pengantin perempuan | mahinak bahosi kaben |
| 72. | pengantin laki-laki | manek bahosi kaben |
| 73. | bapak | amak |
| 74. | ibu | inak |
| 75. | orang tua | amak nora inak |
| 76. | kaka (pria atau wanita) | bou/kaak |
| 77. | paman (adik ayah atau ibu) | tio |
| 78. | bibi (adik ayah atau ibu) | tia |
| 79. | nenek | bun, abo |
| 80. | cucu | buk |
| 81. | ipar | liak |
| 82. | kakak | kaak |
| 83. | mertua | banik |
| 84. | adik ipar laki-laki | liak alin, lia manek |
| 85. | adik ipar perempuan | iar mahinak |
| 86. | babi | hahi |
| 87. | ikan | ikan |
| 88. | sapi | arbau sabi |
| 89. | ular | soai |
| 90. | kutu | utu |
| 91. | laba-laba | laba dai |
| 92. | lebah | wani |
| 93. | burung | manu naluhur |
| 94. | anjing | asu |
| 95. | kuda | kuda |
| 96. | kera | laeru |
| 97. | orang hutan | donohui |
| 98. | buaya | lahaek |
| 99. | semut | lahasar |
| 100 | berapa | wila |
| 101 | semua | nobu-nobu |
| 102 | tiap-tiap | isa-isak |
| 103 | durian | lataran |
| 104 | padi | arek |
| 105. | kelapa | nor |
| 106. | nenas | ainanas |
| 107. | mangga | as |
| 108. | pohon | ai |
| 109. | akar | rabut |
| 110. | benih | isin |
| 111. | daun | ron |
| 112. | bunga | hunan |
| 113. | cabe | urus |
| 114. | lontar | akadiruk |
| 115. | beringin | nunuk |
| 116. | beras | lahos |
| 117. | asam | mosak |
| 118. | bambu | betuk |
| 119. | bawang | laisona |
| 120. | belimbing | bilimbi |
| 121. | benih padi | arek isin |
| 122. | buah | huan/aihuan |
| 123. | batang | etan |
| 124. | kepala | huhu |
| 125. | hidung | inun |
| 126. | tangan | liman |
| 127. | kaki | wei |
| 128. | jari | limahuan, weihuan |
| 129. | rambut | huhurok |
| 130. | telinga | talina |
| 131. | alis | matahuluk |
| 132. | lidah | nanal |
| 133. | gigi | nea huan |
| 134. | leher | kakorok |
| 135. | payudara | susun |
| 136. | mata | matak |
| 137. | dada | irus mata |
| 138. | perut | baer |
| 139. | jantung | hua |
| 140. | daging | sisi |
| 141. | lutut | etur |
| 142. | tulang | lurik |
| 143. | tumit | wei tukun |
| 144. | urat-urat | urat |
| 145. | dagu | imin |
| 146. | kumis | wibarhuluk |
| 147. | pipi | asu lolon |
| 148. | pantat | leโe |
| 149. | tulang rusuk | kanaban aik |
| 150. | minum | inu |
| 151. | makan | aโ |
| 152. | tidur | bua |
| 153. | mati | mate |
| 154. | dengar | sei |
| 155. | gigit | hoโi |
| 156. | lihat | awaโa |
| 157. | raba | silaler, nareti |
| 158. | cium | reโi |
| 159. | rasa | amela |
| 160. | mandi | arius |
| 161. | berenang | nani |
| 162. | bernyanyi | nakanta |
| 163. | berjalan | nasole |
| 164. | berbaring | nabua |
| 165. | santai | diuk |
| 166. | datang | ratama |
| 167. | duduk | takura |
| 168. | berdiri | bari |
| 169. | memberi | nane |
| 170. | berkelahi | istori |
| 171. | berlomba | ataruk |
| 172. | menyala | namori |
| 173. | menari dansa, | lore bidu |
| 174. | istirahat | diuk lai lu |
| 175. | berkata | ida, nasuโar |
| 176. | bernyanyi | nakanta |
| 177. | bicara | suโar |
| 178. | bertengkar | idaro |
| 179. | bersiul | sumadur |
| 180. | meniup | sabu |
| 181. | matahari | lelo matan |
| 182. | bulan | hula |
| 183. | bintang | hitu |
| 184. | hujan | wari |
| 185. | batu | hatu |
| 186. | pasir | sidaek |
| 187. | tanah | larek |
| 188. | air | wer |
| 189. | api | wai |
| 190. | asap | wai masuk |
| 191. | kabut | alohan metan |
| 192. | langit | lalehan |
| 193. | merah | meran |
| 194. | hijau | monon |
| 195. | kuning | kamodok |
| 196. | putih | butin |
| 197. | hitam | metan |
| 198. | biru | moron |
| 199. | malam | woโar |
| 200. | siang | lehohitik |
| 201. | pagi | kamak metan |
| 202. | sore | namodirik |
| 203. | besok | kamak |
| 204. | lusa | waโrua |
| 205. | kemarin | kirahi |
| 206. | sekarang | neka |
| 207. | panas | panas |
| 208. | dingin | lamuruk |
| 209. | penuh | nabenu |
| 210. | bagus | ian |
| 211. | tinggi | manaruk |
| 212. | pendek | badak |
| 213. | indah | kabas |
| 214. | kering | maran |
| 215. | timur | lelo soen |
| 216. | barat | lelo mohuk |
| 217. | ke kanan | lokaharuk |
| 218. | ke kiri | lo kaer |
| 219. | ke atas | lo houk |
| 220. | ke depan | lo matan |
| 221. | ke belakang | lo leson |
| 222. | sedih | triste |
| 223. | marah | huan |
| 224. | gembira | kontente |
| 225. | malu | suโat |
| 226. | cemburu | kadehan |
| 227. | berani | barani |
| 228. | periang | bahan |
| 229. | nakal | nakar |
| 230. | rumah | ada |
| 231 | jendela | janela |
| 232 | pintu | lala matak |
| 233 | lantai | larek hohon |
| 234 | tangga | odan |
| 235 | dinding | sidi, lolok |
| 236 | atap | ada bohon |
| 237 | loteng | laliโar, karadak |
| 238 | dapur | dapur |
| 239. | kandang | luhan |
| 240. | halaman | jardin |
| 241. | kamar | kuarto |
| 242. | kuda-kuda | tatulan |
| 243. | langit-langit | foru |
| 244. | lembung | kalu |
| 245. | pagar | lutar |
| 246. | tiang | airin |
| 247. | bubur | sasoro |
| 248. | abon | sisi rahun |
| 249. | arak | nau arak |
| 250. | cuka | nau mosak |
| 251. | gado-gado | marotok |
| 252. | jagung | batar |
| 253. | jeruk | derok |
| 254. | kacang | adida |
| 255. | mangga | as |
| 256. | makanan | laโa |
| 257. | kue | dosi |
| 258. | nasi | etu |
| 259. | nangka | ulur |
| 260. | tuak | nau |
| 261. | sayur | modorok |
| 262. | ubi | uhi |
| 263. | ambil | ala |
| 264. | bertunangan | prenda |
| 265. | datang ke tempat | konpidado |
| 266. | dewasa | idade |
| 267. | kawin | kaben |
| 268. | lahir | namori |
| 269. | polisi desa | murdor |
| 270. | mengadung | kadaban |
| 271. | melahirkan | ahoris |
| 272. | meninggal | namate |
| 273. | penghulu | ibar nain |
| 274. | kerja bakti | serpiso |
| 275. | batuk | amahu |
| 276. | bisu | moluk |
| 277. | asma | masuhu |
| 278. | buta | mata baek |
| 279. | disentri | sai ran |
| 280. | kejang urat | urat makaas |
| 281. | pusing | huhu naelas |
| 282. | rabun | baek |
| 283. | sembuh | hitar |
| 284. | luka | laโanek |
| 285. | kurap | sonek |
| 286. | sakit perut | baer naelas |
| 287. | rabun ayam | mata baek |
| 288. | mengangkat | nahuat |
| 289. | ambil | huat |
| 290. | asuh (me) | akiak |
| 291. | berak | saiโi |
| 292. | didik (me) | anorin |
| 293. | gendong | akahu |
| 294. | gandeng | kait |
| 295. | genggam | karumu |
| 296. | mengigau | saboa |
| 297. | ingat | anoin |
| 298. | intai | ahuhu |
| 299. | ladang (ber) | lere namo |
| 300. | lari | alari |
| 301. | melotot | ameโe |
| 302. | meludah | tahura |
| 303. | muntah | muta |
| 304. | nyala (me) | namori |
| 305. | pergi | sole |
| 306. | susui (me) | nasusu |
| 307. | tangis (me) | nasero |
| 308. | simpan | adiaโa |
| 309. | telan | amodar |
| 310. | tulis | akerek |
| 311. | turun | teuk |
| 312. | urut | kamisak |
| 313. | akan | una |
| 314. | atau | ou |
| 315. | belum | nei |
| 316. | besok | kamak |
| 317. | dahulu | uluk |
| 318. | dari | hori |
| 319. | di luar | he hohon |
| 320. | di sana | he lei |
| 321. | jarang | bidun |
| 322. | ke | lo |
| 323. | kadang-kadang | u ainhali |
| 324. | kepada | tieta |
| 325. | kemarin | kirahi |
| 326. | sedang | hei |
| 327. | selalu | sempre |
| 328. | sudah | oinaha |
| 329. | tetapi | maibe |
| 330. | tiba-tiba | derepenti |
| 331. | tadi | hori nara |
| 332. | supaya | para |
| 333. | hari ini | lolon enia |
| 334. | karena | tanti |
| 335. | dengan | noro |
Lihat pula
suntingReferensi
sunting- ^ Hammarstrรถm, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, ed. (2023). "Bahasa Idate". Glottolog 4.8. Jena, Jerman: Max Planck Institute for the Science of Human History. ; ;
- ^ Purwa, I Made; Sudiartha, I Wayan; I Ketut Mandala Putra; Mgt. Widaningsih. 1994. Struktur bahasa Idate. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan. xiii+109pp.








