ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด
ะ˜ะทะพะฑั€ะฐะถะตะฝะธะต ะปะพะณะพั‚ะธะฟะฐ
ะขะธะฟ ะฟัƒะฑะปะธั‡ะฝะฐั ะบะพะผะฟะฐะฝะธั
ะ“ะพะด ะพัะฝะพะฒะฐะฝะธั 1744 ะณะพะด
ะŸั€ะตะถะฝะธะต ะฝะฐะทะฒะฐะฝะธั ะ›ะตะฝะธะฝะณั€ะฐะดัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด ะธะผะตะฝะธ ะœ. ะ’. ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒะฐ
ะžัะฝะพะฒะฐั‚ะตะปะธ ะ•ะปะธะทะฐะฒะตั‚ะฐ ะŸะตั‚ั€ะพะฒะฝะฐ
ะ ะฐัะฟะพะปะพะถะตะฝะธะต ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณ
ะžั‚ั€ะฐัะปัŒ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพ-ั„ะฐัะฝัะพะฒะฐั ะฟั€ะพะผั‹ัˆะปะตะฝะฝะพัั‚ัŒ
ะŸั€ะพะดัƒะบั†ะธั ะฟะพััƒะดะฐ, ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ะต ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะต ะธะทะดะตะปะธั
ะกะฐะนั‚ ipm.ru
ะ›ะพะณะพั‚ะธะฟ ะ’ะธะบะธัะบะปะฐะดะฐย ะœะตะดะธะฐั„ะฐะนะปั‹ ะฝะฐ ะ’ะธะบะธัะบะปะฐะดะต

ะ˜ะผะฟะตั€ะฐฬั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพฬั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพฬะดย โ€” ะพะดะฝะพ ะธะท ัั‚ะฐั€ะตะนัˆะธั… ะฒ ะ•ะฒั€ะพะฟะต, ะฟะตั€ะฒะพะต ะธ ะพะดะฝะพ ะธะท ะบั€ัƒะฟะฝะตะนัˆะธั… ะฒ ะ ะพััะธะธ ะฟั€ะตะดะฟั€ะธัั‚ะธะน ะฟะพ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒัƒ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ั… ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ั… ะธะทะดะตะปะธะน. ะ ะฐัะฟะพะปะพะถะตะฝ ะฒ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะต, ะพัะฝะพะฒะฐะฝ ะฒ 1744ย ะณะพะดัƒ.

ะะฐะทะฒะฐะฝะธั

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะŸะตั€ะฒะพะฝะฐั‡ะฐะปัŒะฝะพ ะธะผะตะฝะพะฒะฐะปัั ยซะะตะฒัะบะพะน ะฟะพั€ั†ะตะปะธะฝะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ะพะนยป, ั 1765ย โ€” ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด, ั 1917ย โ€” ะ“ะพััƒะดะฐั€ัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด (ะ“ะคะ—ย โ€” ะฐะฑะฑั€ะตะฒะธะฐั‚ัƒั€ะฐ ะบะปะตะนะผะฐ). ะก 1924ย ะณะพะดะฐย โ€” ะ›ะตะฝะธะฝะณั€ะฐะดัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด. ะ’ 1925ย ะณะพะดัƒ ะทะฐะฒะพะดัƒ ะฒ ัะฒัะทะธ ั 200-ะปะตั‚ะธะตะผ ะ ะพััะธะนัะบะพะน ะฐะบะฐะดะตะผะธะธ ะฝะฐัƒะบ ะฑั‹ะปะพ ะฟั€ะธัะฒะพะตะฝะพ ะธะผั ะœ.ย ะ’.ย ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒะฐ; ะฟั€ะตะดะฟั€ะธัั‚ะธะต ะฟะพะปัƒั‡ะธะปะพ ะพั„ะธั†ะธะฐะปัŒะฝะพะต ะฝะฐะธะผะตะฝะพะฒะฐะฝะธะตย โ€” ะ›ะตะฝะธะฝะณั€ะฐะดัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด ะธะผะตะฝะธ ะœ.ย ะ’.ย ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒะฐ, ะฝะฐั€ัะดัƒ ั ะบะพั‚ะพั€ั‹ะผ ะธะผะตะปะฐ ัƒะฟะพั‚ั€ะตะฑะปะตะฝะธะต ะบั€ะฐั‚ะบะฐั ั„ะพั€ะผะฐย โ€” ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด (ะ›ะคะ—ย โ€” ะฐะฑะฑั€ะตะฒะธะฐั‚ัƒั€ะฐ ะบะปะตะนะผะฐ ะธัั‚ะพะปะบะพะฒั‹ะฒะฐะปะฐััŒ ะธ ะบะฐะบ ะ›ะตะฝะธะฝะณั€ะฐะดัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด)ย โ€” ะดะพ 2005ย ะณะพะดะฐ[1][2].

ะ˜ัั‚ะพั€ะธั

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

XVIIIย ะฒะตะบ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะ’ XVIIIย ะฒะตะบะต ะฒ ะ ะพััะธะธ ะพั‚ะผะตั‡ะฐะปัั ั€ะฐัั‚ัƒั‰ะธะน ะธะฝั‚ะตั€ะตั ะบ ั„ะฐั€ั„ะพั€ัƒ. ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ั€ะธั†ะฐ ะ•ะปะธะทะฐะฒะตั‚ะฐ ะŸะตั‚ั€ะพะฒะฝะฐ ัั‚ั€ะฐัั‚ะฝะพ ั…ะพั‚ะตะปะฐ ะธะผะตั‚ัŒ ัะพะฑัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ะน ั„ะฐั€ั„ะพั€. ะ’ 1744ย ะณะพะดัƒ ั€ัƒััะบะธะน ะฟะพัะปะฐะฝะฝะธะบ ะฟั€ะธ ะดะฐั‚ัะบะพะผ ะดะฒะพั€ะต ะฑะฐั€ะพะฝ ะ. ะ. ั„ะพะฝ ะšะพั€ั„, ะฝะฐั…ะพะดะธะฒัˆะธะนัั ั‚ะพะณะดะฐ ะฒ ะกั‚ะพะบะณะพะปัŒะผะต, ะฟะพ ะฟะพั€ัƒั‡ะตะฝะธัŽ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ั€ะธั†ั‹ ะทะฐะบะปัŽั‡ะธะป ะดะพะณะพะฒะพั€ ั ะšั€ะธัั‚ะพั„ะพะผ ะšะพะฝั€ะฐะดะพะผ ะ“ัƒะฝะณะตั€ะพะผ ะพะฑ ัƒั‡ั€ะตะถะดะตะฝะธะธ ะฒ ะ ะพััะธะธ ะฟะพั€ั†ะตะปะธะฝะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ั‹. ะ ะฐะฝะตะต, ะพะบะพะปะพ 1719ย ะณะพะดะฐ ะฑั‹ะป ัั€ะตะดะธ ะพั€ะณะฐะฝะธะทะฐั‚ะพั€ะพะฒ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ั‹ ะฒ ะ’ะตะฝะต. ะก 1721ย ะณะพะดะฐ ั€ะฐะฑะพั‚ะฐะป ะฝะฐ ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ะต ะ’ะตั†ั†ะธ ะฒ ะ’ะตะฝะตั†ะธะธ. ะก 1727ย ะณะพะดะฐ ะ“ัƒะฝะณะตั€ ะฑั‹ะป ะฒ ะœะฐะนัะตะฝะต, ั€ะฐะฑะพั‚ะฐะป ะฝะฐ ะผะฐะนัะตะฝัะบะพะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ะต. ะ˜ะทะฒะตัั‚ะฝั‹ ั€ะฐัะฟะธัะฐะฝะฝั‹ะต ะธะผ ะธะทะดะตะปะธั. ะžะดะฝะฐะบะพ ะฒ ะ ะพััะธะธ ััƒะดัŒะฑะฐ ะตะณะพ ะฝะต ัะปะพะถะธะปะฐััŒ. ะ”ะฒะฐ ะณะพะดะฐ ะพะฝ ะฑะตะทัƒัะฟะตัˆะฝะพ ะฟั‹ั‚ะฐะปัั ะฟะพะปัƒั‡ะธั‚ัŒ ั„ะฐั€ั„ะพั€, ะฝะฐัั‚ั€ะพะธะป ะฟั€ะพั‚ะธะฒ ัะตะฑั ะฒัะตั… ะธ ะฒะพัˆั‘ะป ะฒ ะธัั‚ะพั€ะธัŽ ะฒ ะบะฐั‡ะตัั‚ะฒะต ะพะฑะผะฐะฝั‰ะธะบะฐ ะธ ัˆะฐั€ะปะฐั‚ะฐะฝะฐ. ะ’ะพะทะผะพะถะฝะพ, ั‡ั‚ะพ ะฟั€ะธั‡ะธะฝะพะน ะตะณะพ ะฝะตัƒะดะฐั‡ ะฑั‹ะปะธ ะพัะพะฑะตะฝะฝะพัั‚ะธ ะผะตัั‚ะฝั‹ั… ะณะปะธะฝ. ะ’ 1748ย ะณะพะดัƒ ะฒัะตะผะธ ะทะฐะฑั‹ั‚ั‹ะน ะ“ัƒะฝะณะตั€ ัะบะพะฝั‡ะฐะปัั ะฒ ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะต[3].

ะ’ 1744ย ะณะพะดัƒ ะ•ะปะธะทะฐะฒะตั‚ะฐ ะŸะตั‚ั€ะพะฒะฝะฐ ะฟะพั€ัƒั‡ะธะปะฐ ัƒะฟั€ะฐะฒะปััŽั‰ะตะผัƒ ะšะฐะฑะธะฝะตั‚ะพะผ ะฑะฐั€ะพะฝัƒ ะ˜.ย ะ.ย ะงะตั€ะบะฐัะพะฒัƒ ะฝะฐะดะทะพั€ ะทะฐ ะพั€ะณะฐะฝะธะทะฐั†ะธะตะน ะฟะพั€ั†ะตะปะธะฝะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ั‹, ะบะพั‚ะพั€ัƒัŽ ะฝะฐั‡ะฐะปะธ ัั‚ั€ะพะธั‚ัŒ ะฝะฐ ะฑะตั€ะตะณัƒ ะะตะฒั‹ ะฒ 10ย ะบะผ ะพั‚ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะฐ. ะŸะพ ะธะฝะธั†ะธะฐั‚ะธะฒะต ะงะตั€ะบะฐัะพะฒะฐ ะบ ะ“ัƒะฝะณะตั€ัƒ ะฟั€ะธัั‚ะฐะฒะธะปะธ ะผะพะปะพะดะพะณะพ ะฟะพะผะพั‰ะฝะธะบะฐ ะ”ะผะธั‚ั€ะธั ะ˜ะฒะฐะฝะพะฒะธั‡ะฐ ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒะฐ. ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒ ัƒั‡ะธะปัั ะฒะผะตัั‚ะต ั ะœ.ย ะ’.ย ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒั‹ะผ ะฒ ะœะพัะบะฒะต, ะฒ ะกะปะฐะฒัะฝะพ-ะณั€ะตะบะพ-ะปะฐั‚ะธะฝัะบะพะน ะฐะบะฐะดะตะผะธะธ, ั 1735ย ะณะพะดะฐย โ€” ะฒ ะะบะฐะดะตะผะธะธ ะฝะฐัƒะบ ะฒ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะต, ะทะฐั‚ะตะผ, ะฒ 1736โ€”1741ย ะณะณ., ะฒะผะตัั‚ะต ั ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒั‹ะผย โ€” ะฒ ะ“ะตั€ะผะฐะฝะธะธ. ะ˜ะทัƒั‡ะฐะป ะผะธะฝะตั€ะฐะปะพะณะธัŽ ะฒะพ ะคั€ะฐะนะฑัƒั€ะณะต. ะ’ ะพั‚ะปะธั‡ะธะต ะพั‚ ะ“ัƒะฝะณะตั€ะฐ, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะน ะดะตะนัั‚ะฒะพะฒะฐะป ะฟะพ ะณะพั‚ะพะฒั‹ะผ ั€ะตั†ะตะฟั‚ะฐะผ, ะฝะต ะฟะพะดั…ะพะดะธะฒัˆะธะผ ะบ ะผะตัั‚ะฝั‹ะผ ัƒัะปะพะฒะธัะผ, ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒ ะฟะพะดะพัˆั‘ะป ะบ ะดะตะปัƒ ัะบัะฟะตั€ะธะผะตะฝั‚ะฐะปัŒะฝะพ: ะฟะพัะปะตะดะพะฒะฐั‚ะตะปัŒะฝะพ ัั‚ะฐะฒะธะป ะพะฟั‹ั‚ั‹, ัั€ะฐะฒะฝะธะฒะฐะป ั€ะตะทัƒะปัŒั‚ะฐั‚ั‹ ะธ ะทะฐะฟะธัั‹ะฒะฐะป ะธั… ะฒ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝั‹ะน ะถัƒั€ะฝะฐะป. ะ’ ะบะพะฝั†ะต 1746ย ะณะพะดะฐ, ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะฒ ะณะถะตะปัŒัะบะธะต ะฑะตะปั‹ะต ะณะปะธะฝั‹, ะพะปะพะฝะตั†ะบะธะน ะบะฒะฐั€ั† ะธ ะฐะปะตะฑะฐัั‚ั€ (ะฟั€ะธั€ะพะดะฝั‹ะน ะณะธะฟั), ะฟั€ะธ ะพะฑะถะธะณะต 600โ€”900ยฐ ะก ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒ ัะผะพะณ ะฟะพะปัƒั‡ะธั‚ัŒ ัƒะดะพะฒะปะตั‚ะฒะพั€ะธั‚ะตะปัŒะฝั‹ะน ั„ะฐั€ั„ะพั€. ะ’ั‚ะพั€ะพะน ะพะฑะถะธะณ, ะฟะพัะปะต ะฟะพะบั€ั‹ั‚ะธั ะธะทะดะตะปะธะน ะณะปะฐะทัƒั€ัŒัŽ, ะฟั€ะพะฒะพะดะธะปัั ะฟั€ะธ ั‚ะตะผะฟะตั€ะฐั‚ัƒั€ะต ะพะบะพะปะพ 1400ยฐ ะก. ะžัะฝะพะฒะฝะฐั ั‚ั€ัƒะดะฝะพัั‚ัŒ ัะพัั‚ะพัะปะฐ ะฒ ั‡ะธัั‚ะพั‚ะต ั‚ะตั…ะฝะพะปะพะณะธั‡ะตัะบะพะณะพ ะฟั€ะพั†ะตััะฐ, ะฟั€ะตะดะพั…ั€ะฐะฝะตะฝะธะธ ะฑะตะปะพัะฝะตะถะฝะพะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐััั‹ ะพั‚ ะฟั€ะพะดัƒะบั‚ะพะฒ ะณะพั€ะตะฝะธั (ะฒ ัั‚ะพะผ ะธ ะทะฐะบะปัŽั‡ะฐะปัั ะณะปะฐะฒะฝั‹ะน ยซะบะธั‚ะฐะนัะบะธะน ัะตะบั€ะตั‚ยป). ะจะฐะณ ะทะฐ ัˆะฐะณะพะผ, ัะพะฒะตั€ัˆะตะฝัั‚ะฒัƒั ั‚ะตั…ะฝะพะปะพะณะธัŽ, ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒ ะทะฐะฟะธัั‹ะฒะฐะป ั€ะตะทัƒะปัŒั‚ะฐั‚ั‹ ัะฒะพะธั… ะพะฟั‹ั‚ะพะฒ ะฒ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝั‹ะน ะถัƒั€ะฝะฐะป ะธ ะทะฐัˆะธั„ั€ะพะฒั‹ะฒะฐะป (ั‚ะฐะบะพะฒั‹ ะฑั‹ะปะธ ั‚ั€ะตะฑะพะฒะฐะฝะธั ะฒั€ะตะผะตะฝะธ). ะญั‚ะธ ะทะฐะฟะธัะธ ัะพั…ั€ะฐะฝะธะปะธััŒ[4].

ะ“ะปะธะฝัƒ ะฟะพะดะณะพั‚ะฐะฒะปะธะฒะฐะปะธ ะฒ ะฟะพะดะผะพัะบะพะฒะฝะพะน ะ“ะถะตะปะธ, ะทะฐั‚ะตะผ ะฒ ะฒะธะดะต ะฑั€ัƒัะบะพะฒ ะดะพัั‚ะฐะฒะปัะปะธ ะฒ ัั‚ะพะปะธั†ัƒ. ะœะตะปัŒะฝะธั†ั‹ ะดะปั ะฟะพะดะณะพั‚ะพะฒะบะธ ัˆะธั…ั‚ั‹ (ัะผะตัะธ ะบะพะผะฟะพะฝะตะฝั‚ะพะฒ) ะธ ะฟะตั‡ะธ ะดะปั ะพะฑะถะธะณะฐ ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒ ัะบะพะฝัั‚ั€ัƒะธั€ะพะฒะฐะป ัะฐะผ. ะ’ ะดะฝะตะฒะฝะธะบะฐั… ะผะฐัั‚ะตั€ะฐ ะฟั€ะพัะบะฐะปัŒะทั‹ะฒะฐัŽั‚ ะถะฐะปะพะฑั‹ ะฝะฐ ั‚ั€ัƒะดะฝะพัั‚ะธ: ยซะ”ะตััั‚ัŒ ะปะตั‚ ะฑั€ะพะดะธะป ะฒ ะปะฐะฑะธั€ะธะฝั‚ะต ะพะดะธะฝ, ะฐ ั‚ะพะน ะั€ะธะฐะดะฝั‹ ะฝะตั‚โ€ฆยป. ะัƒะถะฝั‹ ะฑั‹ะปะธ ะฟะพะผะพั‰ะฝะธะบะธ. ะ‘ั‹ะป ะฑั‹ ั€ัะดะพะผ ัั‚ะฐั€ั‹ะน ะดั€ัƒะณ ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒ! ะœ.ย ะ’.ย ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒ ั‚ะฐะบะถะต ั€ะฐะทั€ะฐะฑะฐั‚ั‹ะฒะฐะป ั€ะตั†ะตะฟั‚ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐััั‹, ะฝะพ ั ะบะพะฝั†ะฐ 1748ย ะณะพะดะฐ ัƒะฒะปั‘ะบัั ะพะฟั‹ั‚ะฐะผะธ ะฟะพะปัƒั‡ะตะฝะธั ั†ะฒะตั‚ะฝั‹ั… ัั‚ะตะบะพะป. ะกัƒะดัŒะฑะฐ ะพะฑะพะธั… ัƒั‡ะตะฝั‹ั… ะพะบะฐะทะฐะปะฐััŒ ะฝะตะปั‘ะณะบะพะน, ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒะฐย โ€” ั‚ั€ะฐะณะธั‡ะฝะพะน. ะŸะพะธัะบ ะฝะฐะธะปัƒั‡ัˆะตะน ั‚ะตั…ะฝะพะปะพะณะธะธ, ะตัั‚ะตัั‚ะฒะตะฝะฝะพ, ัะพะฟั€ะพะฒะพะถะดะฐะปัั ะฝะตัƒะดะฐั‡ะฐะผะธ. ะ—ะฐ ะผะฐะปะตะนัˆัƒัŽ ะฟั€ะพะฒะธะฝะฝะพัั‚ัŒ ะธะท ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะฐ ะพั‚ ั€ะฐะทะดั€ะฐะถั‘ะฝะฝะพะณะพ ะงะตั€ะบะฐัะพะฒะฐ ะฟะพัั‚ัƒะฟะฐะปะพ ะฟั€ะธะบะฐะทะฐะฝะธะต: ะผะฐัั‚ะตั€ะฐ ะปะธัˆะธั‚ัŒ ะถะฐะปะพะฒะฐะฝัŒั, ะฑะธั‚ัŒ ะฟะปะตั‚ัŒะผะธ (ะดะปั ัั‚ะพะณะพ ะบ ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒัƒ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝะพ ะฟั€ะธัั‚ะฐะฒะธะปะธ ะณะฒะฐั€ะดะตะนั†ะฐ) ะธ ะฟะพัะฐะดะธั‚ัŒ ะฝะฐ ั†ะตะฟัŒ! ะขั€ัƒะดะฝะพ ะฟะพะฒะตั€ะธั‚ัŒ, ั‡ั‚ะพ ั ะฒั‹ะดะฐัŽั‰ะธะผัั ัƒั‡ะตะฝั‹ะผ, ะปัƒั‡ัˆะธะผ ะฒั‹ะฟัƒัะบะฝะธะบะพะผ ะฟะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณัะบะพะน ะะบะฐะดะตะผะธะธ ะฝะฐัƒะบ, ะพะฑั€ะฐะทะพะฒะฐะฝะฝั‹ะผ ะตะฒั€ะพะฟะตะนั†ะตะผ, ัะฒะพะธะผะธ ั‚ั€ัƒะดะฐะผะธ ัะพัั‚ะฐะฒะธะฒัˆะธะผ ัะปะฐะฒัƒ ะ ะพััะธะธ, ะพะฑั€ะฐั‰ะฐะปะธััŒ ะบะฐะบ ั ะบะพะปะพะดะฝะธะบะพะผ[5].

ะŸะตั€ะฒั‹ะผ ะถะธะฒะพะฟะธัั†ะตะผ ะฟะพั€ั†ะตะปะธะฝะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ั‹ ะฒ ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะต ะฒ 1749ย ะณะพะดัƒ ัั‚ะฐะป ะผะฐัั‚ะตั€ ั„ะธะฝะธั„ั‚ัะฝะพะณะพ ะดะตะปะฐ ะ˜ะฒะฐะฝ ะงั‘ั€ะฝั‹ะน, ั ะฝะธะผ ั€ะฐะฑะพั‚ะฐะปะธ ะตะณะพ ัั‹ะฝะพะฒัŒั ะธ ะฒะฝัƒะบะธ. ะงั‘ั€ะฝะพะณะพ, ะบะพั‚ะพั€ะพะผัƒ ะฑั‹ะปะพ ะฑะพะปะตะต ัˆะตัั‚ะธะดะตััั‚ะธ ะปะตั‚, ั‚ะพะถะต ะดะตั€ะถะฐะปะธ ะฝะฐ ั†ะตะฟะธ ะธ ะฑะธะปะธ ะฟะปะตั‚ัŒะผะธ[6]. ะŸะตั€ะฒั‹ะต ะธะทะดะตะปะธั ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธะปะธ ะฒ ะฟะพะดั€ะฐะถะฐะฝะธะต ะผะตั‚ะฐะปะปะธั‡ะตัะบะพะน ะฟะพััƒะดะต. ะก 1752ย ะณะพะดะฐ ะฝะฐ ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ะต ัั‚ะฐะปะธ ะดะตะปะฐั‚ัŒ ั„ะธะณัƒั€ะบะธ ะธะท ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐย โ€” ยซะบัƒะบะปั‹ยป. ะ”ะปั ัั‚ะพะณะพ ะงะตั€ะบะฐัะพะฒ ะฟั€ะธะฒะปั‘ะบ ะฐะฒัั‚ั€ะธะนัะบะพะณะพ ั€ะตะทั‡ะธะบะฐ ะฟะพ ะดะตั€ะตะฒัƒ ะ™.ย ะค.ย ะ”ัƒะฝะบะตั€ะฐ ะกั‚ะฐั€ัˆะตะณะพ, ั 1738ย ะณะพะดะฐ ั€ะฐะฑะพั‚ะฐะฒัˆะตะณะพ ะฒ ะ ะพััะธะธ. ะŸะตั€ะฒั‹ะน ะฟะตั€ะธะพะด ะฒ ะธัั‚ะพั€ะธะธ ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ั‹ ะฝะฐะทั‹ะฒะฐัŽั‚ ยซะฒะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒัะบะธะผยป. ะกะพั…ั€ะฐะฝะธะปะพััŒ ะดะตะฒัั‚ัŒ ะธะทะดะตะปะธะน ั ะผะฐั€ะบะพะน ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒะฐ (W), ะพะฝะธ ัƒะฝะธะบะฐะปัŒะฝั‹ ะฟะพ ัั‚ะธะปัŽ, ะพั‚ั€ะฐะถะฐัŽั‰ะตะผัƒ ะดัƒั… ะฒั€ะตะผะตะฝะธ. ะ”ะผะธั‚ั€ะธะน ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒ, ะฝะต ะฒั‹ะดะตั€ะถะฐะฒ ะณะพะปะพะดะฐ ะธ ะฝะธั‰ะตั‚ั‹, ะทะฐะฑะพะปะตะฒ ะพั‚ ะฑะตะทั‹ัั…ะพะดะฝะพัั‚ะธ ะธ ะฟัŒัะฝัั‚ะฒะฐ, ัะบะพะฝั‡ะฐะปัั ะฒ 1758ย ะณะพะดัƒ ะฒ ะฒะพะทั€ะฐัั‚ะต ั‚ั€ะธะดั†ะฐั‚ะธ ะฒะพััŒะผะธ ะปะตั‚.

ะ’ 1750โ€”1751ย ะณะพะดะฐั… ะฑั‹ะปะพ ะฝะฐะปะฐะถะตะฝะพ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะพ ะฟะตั€ะฒั‹ั… ั‚ะฐะฑะฐะบะตั€ะพะบ ะธ ะผะตะปะบะพะน ะฟะพััƒะดั‹. ะ’ 1751ย ะณะพะดัƒ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะฐั ั‚ะฐะฑะฐะบะตั€ะบะฐ, ะฟั€ะพะธะทะฒะตะดั‘ะฝะฝะฐั ะฝะฐ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะผ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะผ ะทะฐะฒะพะดะต, ะฑั‹ะปะฐ ะฟะพะดะฝะตัะตะฝะฐ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ั€ะธั†ะต ะ•ะปะธะทะฐะฒะตั‚ะต ะŸะตั‚ั€ะพะฒะฝะต[7]. ะขะฐะฑะฐะบะตั€ะบะธ ัั‚ะฐะปะธ ะฟะตั€ะฒั‹ะผ ะฒะธะดะพะผ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธะธ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ, ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธะฒัˆะธะผะธัั ะผะฐััะพะฒะพ ะฝะฐ ะฟั€ะพะดะฐะถัƒ. ะญั‚ะพ ะฑั‹ะปะพ ัะฒัะทะฐะฝะพ ั ั‚ะตะผ, ั‡ั‚ะพ ะบั€ัƒะฟะฝั‹ะต ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะฟะพะปัƒั‡ะฐะปะธััŒ ะผะตะฝะตะต ัƒะดะฐั‡ะฝั‹ะผะธ. ะœะฐััˆั‚ะฐะฑ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะฐ ะฑั‹ะป ั‚ะฐะบะธะผ, ั‡ั‚ะพ ะดะปั ั€ะพัะฟะธัะธ ั‚ะฐะฑะฐะบะตั€ะพะบ ะฟั€ะธะฒะปะตะบะฐะปะธััŒ ัƒั‡ะตะฝะธะบะธ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะน ะฐะบะฐะดะตะผะธะธ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒ[7]. ะŸะพัะปะต ะบะพะฝั‡ะธะฝั‹ ะ’ะธะฝะพะณั€ะฐะดะพะฒะฐ ะธ ะงะตั€ะบะฐัะพะฒะฐ ะฒ 1758ย ะณะพะดัƒ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะพะผ ะธ ะณะปะฐะฒะฝั‹ะผ ั‚ะตั…ะฝะพะปะพะณะพะผ ะฒ 1758โ€”1763 ะณะพะดะฐั… ะฑั‹ะป ัะฐะบัะพะฝัะบะธะน ะผะฐัั‚ะตั€ ะธะท ะœะฐะนัะตะฝะฐ ะ˜.ย ะ“.ย ะœัŽะปะปะตั€ (ะฒ ัั‚ะฐั€ั‹ั… ะธัั‚ะพั‡ะฝะธะบะฐั…: ะœะธะปะปะตั€). ะŸะพะด ะตะณะพ ั€ัƒะบะพะฒะพะดัั‚ะฒะพะผ ั„ะฐะฑั€ะธะบะฐ ะฑั‹ะปะฐ ะฟะตั€ะตะฝะตัะตะฝะฐ ะฝะฐ ะฝะพะฒะพะต ะผะตัั‚ะพ, ะฝะฐ ั€ะตั‡ะบัƒ ะกะปะฐะฒัะฝะบัƒ[8]. ะ’ 1762ย ะณะพะดัƒ ั„ะฐะฑั€ะธะบะฐ ะฑั‹ะปะฐ ะฟะพั€ัƒั‡ะตะฝะฐ ะฝะฐะดะทะพั€ัƒ ะœ.ย ะ’.ย ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒะฐ, ะฝะพ ะฒ ั‚ะพะผ ะถะต ะณะพะดัƒ ะฒะพะทะฒั€ะฐั‰ะตะฝะฐ ะฒ ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธะต ะ.ย ะ’.ย ะžะปััƒั„ัŒะตะฒะฐ.

ะก ะผะฐั€ั‚ะฐ 1764ย ะณะพะดะฐ ะฝะฐ ั„ะฐะฑั€ะธะบะต ัั‚ะฐะป ั€ะฐะฑะพั‚ะฐั‚ัŒ ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะท ะั€ะฝัƒ, ะทะฐั‚ะตะผ ะšะฐั€ะปะพะฒัะบะธะน. ะ’ 1776ย ะณะพะดัƒ ะผะตัั‚ะพ ะžะปััƒั„ัŒะตะฒะฐ ะทะฐะฝัะป ะ“.ย ะ.ย ะขะตะฟะปะพะฒ, ะฐ ะฒ 1773ย ะณะพะดัƒ ั„ะฐะฑั€ะธะบะฐ ะฑั‹ะปะฐ ะพั‚ะดะฐะฝะฐ ะฒ ั€ะฐัะฟะพั€ัะถะตะฝะธะต ะณะตะฝะตั€ะฐะป-ะฟั€ะพะบัƒั€ะพั€ะฐ ะ.ย ะ.ย ะ’ัะทะตะผัะบะพะณะพ, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะน ัƒะปัƒั‡ัˆะธะป ั…ะพะทัะนัั‚ะฒะตะฝะฝัƒัŽ ั‡ะฐัั‚ัŒ ะธ ะฟั€ะธะณะปะฐัะธะป ะตะฒั€ะพะฟะตะนัะบะธั… ะผะฐัั‚ะตั€ะพะฒ.

ะ’ 1779ย ะณะพะดัƒ ะฝะฐ ะดะพะปะถะฝะพัั‚ัŒ ะผะพะดะตะปัŒะผะตะนัั‚ะตั€ะฐ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะป ะฟั€ะธะณะปะฐัˆั‘ะฝ ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะทัะบะธะน ัะฟะตั†ะธะฐะปะธัั‚ ะ–ะฐะบ-ะ”ะพะผะธะฝะธะบ ะ ะฐัˆะตั‚ (ะฒ ะ ะพััะธะธ ะฟั€ะธะพะฑั€ั‘ะป ะธะผั ะฏะบะพะฒ ะ˜ะฒะฐะฝะพะฒะธั‡ ะ ะฐัˆะตั‚). ะŸั€ะพั€ะฐะฑะพั‚ะฐะฒ ะทะดะตััŒ ั‡ะตั‚ะฒะตั€ั‚ัŒ ะฒะตะบะฐ, ะฏ.ย ะ˜.ย ะ ะฐัˆะตั‚ ะฒะฝั‘ั ะฑะพะปัŒัˆะพะน ะฒะบะปะฐะด ะฒ ั€ะฐะทะฒะธั‚ะธะต ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะฐ. ะกะฐะผ ะพะฝ ะฟั€ะพัะปะฐะฒะธะปัั ะทะฝะฐะผะตะฝะธั‚ะพะน ัะตั€ะธะตะน ั„ะธะณัƒั€ ยซะะฐั€ะพะดั‹ ะ ะพััะธะนัะบะพะณะพ ะณะพััƒะดะฐั€ัั‚ะฒะฐยป (1780-ะต ะณะพะดั‹), ะบะพั‚ะพั€ะฐั ะธะผะตะตั‚ ะฑะพะปัŒัˆัƒัŽ ะธัั‚ะพั€ะธะบะพ-ัั‚ะฝะพะณั€ะฐั„ะธั‡ะตัะบัƒัŽ ะธ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝัƒัŽ ั†ะตะฝะฝะพัั‚ัŒ. ะŸะพ ะผะพะดะตะปัะผ ะ ะฐัˆะตั‚ะฐ ัะพะทะดะฐะฝ ั‚ะฐะบะถะต ยซะั€ะฐะฑะตัะบะพะฒั‹ะน ัะตั€ะฒะธะทยป (1784) ะธ ะดั€ัƒะณะธะต ะพะฑั€ะฐะทั†ั‹ ั€ัƒััะบะพะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะฟั€ะพะผั‹ัˆะปะตะฝะฝะพัั‚ะธ (ะฒ ั‡ะฐัั‚ะฝะพัั‚ะธ 27-ัะฐะฝั‚ะธะผะตั‚ั€ะพะฒั‹ะน ะฑัŽัั‚ ะ•ะบะฐั‚ะตั€ะธะฝั‹ II). ะั€ะฐะฑะตัะบะพะฒั‹ะน ัะตั€ะฒะธะท, ะทะฐะบะฐะทะฐะฝะฝั‹ะน ะปะธั‡ะฝะพ ะ•ะบะฐั‚ะตั€ะธะฝะพะน II, ัั‚ะฐะป ะพะดะฝะธะผ ะธะท ะฟะตั€ะฒั‹ั… ะฟะฐั€ะฐะดะฝั‹ั… ัะตั€ะฒะธะทะพะฒ. ะžะฝ ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปัะป 973 ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะฐ ะธ ัั‚ะพะธะป ะฑะพะปะตะต 25000 ั€ัƒะฑะปะตะน[8].

ะ’ะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะ•ะบะฐั‚ะตั€ะธะฝั‹ II ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธะปะธััŒ ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะฝะต ะฑะพะปะตะต 40-50 ัะฐะฝั‚ะธะผะตั‚ั€ะพะฒ ะฒ ะฒั‹ัะพั‚ัƒ. ะžั‚ั‡ะฐัั‚ะธ ัั‚ะพ ัะฒัะทะฐะฝะพ ั ั‚ะตั…ะฝะพะปะพะณะธั‡ะตัะบะธะผะธ ะฒะพะทะผะพะถะฝะพัั‚ัะผะธ ะทะฐะฒะพะดะฐ, ะพั‚ั‡ะฐัั‚ะธย โ€” ั ั‚ะตะผ, ั‡ั‚ะพ ะผะพะดะฐ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธั‚ัŒ ะฑะพะปัŒัˆะธะต ะบะฐะฑะธะฝะตั‚ะฝั‹ะต ะธ ะดะฒะพั€ั†ะพะฒั‹ะต ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ัะปะพะถะธะปะฐััŒ ะฝะฐ ะกะตะฒั€ัะบะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ะต ะฒะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะะฐะฟะพะปะตะพะฝะฐ I[7].

ะ’ 1792ย ะณะพะดัƒ ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธะต ะทะฐะฒะพะดะพะผ ะฟะตั€ะตัˆะปะพ ะบ ะบะฝัะทัŽ ะ.ย ะ‘.ย ะฎััƒะฟะพะฒัƒ, ะฟั€ะธ ะบะพั‚ะพั€ะพะผ ะฟั€ะพะธะทะพัˆั‘ะป ยซะฝะฐะธะฑะพะปัŒัˆะธะน ะฟะพะดัŠั‘ะผ ั‚ะตั…ะฝะธั‡ะตัะบะพะณะพ ัะพะฒะตั€ัˆะตะฝัั‚ะฒะฐ ะธ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝะพะน ั†ะตะฝะฝะพัั‚ะธ ะ•ะบะฐั‚ะตั€ะธะฝะธะฝัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐยป. ะะตะฟะพัั€ะตะดัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ะน ะฝะฐะดะทะพั€ ะทะฐ ั„ะฐะฑั€ะธะบะพะน ะฎััƒะฟะพะฒ ะฟะพั€ัƒั‡ะธะป ะกะฐะผัƒะธะปัƒ ะกะฐะผะพะนะปะพะฒะธั‡ัƒ ะคะธะณะฝะตั€ัƒ.

ะ’ะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะŸะฐะฒะปะฐ I ะฑั‹ะปะธ ัƒะปัƒั‡ัˆะตะฝั‹ ัƒัะปะพะฒะธั ั‚ั€ัƒะดะฐ ั€ะฐะฑะพั‚ะฝะธะบะพะฒ ะทะฐะฒะพะดะฐ: ะฒ 1797ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะปะฐ ะฟะพัั‚ั€ะพะตะฝะฐ ะฑะพะปัŒะฝะธั†ะฐ. ะ’ 1800ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะปะฐ ะพั‚ะบั€ั‹ั‚ะฐ ะฑัƒะปะพั‡ะฝะฐั, ั‚ะฐะบ ะบะฐะบ ัะปัƒะถะฐั‰ะธะต ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฟะพะผะธะผะพ ะทะฐั€ะฐะฑะพั‚ะฝะพะน ะฟะปะฐั‚ั‹ ะฟะพะปัƒั‡ะฐะปะธ ะธ ั…ะปะตะฑ[7]. ะ’ ะบะพะฝั†ะต ั†ะฐั€ัั‚ะฒะพะฒะฐะฝะธั ะŸะฐะฒะปะฐ I ัˆั‚ะฐั‚ ะทะฐะฒะพะดะฐ ัะพัั‚ะพัะป ะธะท 202 ั€ะฐะฑะพั‚ะฝะธะบะพะฒ. ะ—ะฐะฒะพะด ะฒั‹ะฟัƒัะบะฐะป ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธัŽ ะบะฐะบ ะฟะพ ะทะฐะบะฐะทัƒ ะŸั€ะธะดะฒะพั€ะฝะพะน ะบะพะฝั‚ะพั€ั‹, ั‚ะฐะบ ะธ ะดะปั ัั‚ะพั€ะพะฝะฝะธั… ะทะฐะบะฐะทั‡ะธะบะพะฒ.

ะ’ะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะŸะฐะฒะปะฐ I ะทะฐะฒะพะด ะตะถะตะณะพะดะฝะพ ั€ะฐัั…ะพะดะพะฒะฐะป ะฑะพะปะตะต 5000 ะฟัƒะดะพะฒ ะณะปัƒั…ะพะฒัะบะพะน ะณะปะธะฝั‹, ะฟั€ะธั‡ะตะผ ะฒัะต ะฟะพัั‚ะฐะฒะบะธ ะพััƒั‰ะตัั‚ะฒะปัะป ะพะดะธะฝ ะธ ั‚ะพั‚ ะถะต ะฟะพะผะตั‰ะธะบย โ€” ะœะฐั€ะบะตะฒะธั‡. ะšะฒะฐั€ั†ะฐ ั‚ั€ะฐั‚ะธะปะพััŒ ะฑะพะปะตะต 2000 ะฟัƒะดะพะฒ, ัˆะฟะฐั‚ะฐย โ€” ะฑะพะปะตะต 1300 ะฟัƒะดะพะฒ. ะŸะพัั‚ะฐะฒะปัะปะธััŒ ะพะฝะธ ะธะท ะžะปะพะฝะตั†ะบะพะน ะณัƒะฑะตั€ะฝะธะธ. ะš ัั‚ะพะผัƒ ะฒั€ะตะผะตะฝะธ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ัƒะถะต ะฟะตั€ะตัั‚ะฐะปะธ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธั‚ัŒ ั‚ะฐะฑะฐะบะตั€ะบะธ, ะพะดะฝะฐะบะพ ะฐะบั‚ะธะฒะฝะพ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธะปะธััŒ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะต ัะนั†ะฐ, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะต ั‚ั€ะฐะดะธั†ะธะพะฝะฝะพ ะฟะพะดะฝะพัะธะปะธััŒ ะณะพััƒะดะฐั€ัŽ ะฝะฐ ะŸะฐัั…ัƒ[7].

XIXย ะฒะตะบ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะ˜ะทะฝะฐั‡ะฐะปัŒะฝะพ ะทะฐะฒะพะด ะธะผะตะป ัั‚ะฐั‚ัƒั ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ั‹ ะธ ั€ะฐัะฟะพะปะฐะณะฐะปัั ะฝะฐ ะจะปะธััะตะปัŒะฑัƒั€ะณัะบะพะผ ั‚ั€ะฐะบั‚ะต, ะฑะปะธะท ะฑะตั€ะตะณะฐ ะะตะฒั‹, ะฒ 10 ะฒะตั€ัั‚ะฐั… ะพั‚ ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะฐ. ะŸั€ะธ ะฝั‘ะผ ะดะตะนัั‚ะฒะพะฒะฐะปะฐ ะŸั€ะตะพะฑั€ะฐะถะตะฝัะบะฐั ั†ะตั€ะบะพะฒัŒ 1730-ั… ะณะพะดะพะฒ ะฟะพัั‚ั€ะพะนะบะธ, ะฐ ั€ัะดะพะผ ะพะฑั€ะฐะทะพะฒะฐะปะพััŒ ะบะปะฐะดะฑะธั‰ะต ะคะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ. ะ’ XXย ะฒะตะบะต ะฒะตััŒ ัƒั‡ะฐัั‚ะพะบ ะฒะพัˆั‘ะป ะฒ ั‡ะตั€ั‚ัƒ ะณะพั€ะพะดะฐ (ะฟั€. ะžะฑัƒั…ะพะฒัะบะพะน ะžะฑะพั€ะพะฝั‹, 151).

ะ’ 1800ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะป ะพั‚ะบั€ั‹ั‚ ั„ะธั€ะผะตะฝะฝั‹ะน ะผะฐะณะฐะทะธะฝ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฒ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะต, ั‚ะฐะบะถะต ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธั ะฟะพัั‚ะฐะฒะปัะปะฐััŒ ะฒ ะœะพัะบะฒัƒ[7]. ะžะฟั‹ั‚ ะฟั€ะพะดะฐะถ ะฒ ัั‚ะธั… ะผะฐะณะฐะทะธะฝะฐั… ะฟะพะบะฐะทะฐะป ั‡ั‚ะพ ะพัะพะฑั‹ะผ ัะฟั€ะพัะพะผ ะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะปะธััŒ ะบั€ัƒะฟะฝั‹ะต, ะฑะพะณะฐั‚ะพ ะพั„ะพั€ะผะปะตะฝะฝั‹ะต ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะต ะผะพะณะปะธ ัะตะฑะต ะฟะพะทะฒะพะปะธั‚ัŒ ัะพัั‚ะพัั‚ะตะปัŒะฝั‹ะต ะปัŽะดะธ. ะžั€ะดะธะฝะฐั€ะฝั‹ะต ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ัะฟั€ะพัะพะผ ะฝะต ะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะปะธััŒ, ั‚ะฐะบ ะบะฐะบ ัั‚ะพะธะปะธ ะดะพั€ะพะณะพ ะพั‚ะฝะพัะธั‚ะตะปัŒะฝะพ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธะธ ะดั€ัƒะณะธั… ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ั… ั„ะฐะฑั€ะธะบ. ั 1806ย ะณะพะดะฐ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธั ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะปะฐ ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปะตะฝะฐ ะฝะฐ ะะธะถะตะณะพั€ะพะดัะบะพะน ัั€ะผะฐั€ะบะต. ะก 1810ย ะณะพะดะฐ ะธะทะดะตะปะธั ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฟั€ะพะดะฐะฒะฐะปะธััŒ ะฒ ะ ะธะณะต.

ะ’ 1802ย ะณะพะดัƒ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ ะะปะตะบัะฐะฝะดั€ I ะฒั‹ะฟัƒัั‚ะธะป ัƒะบะฐะท, ัะพะณะปะฐัะฝะพ ะบะพั‚ะพั€ะพะผัƒ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด, ะณะฐั‚ั‡ะธะฝัะบะธะน ะทะฐะฒะพะด ะธ ะบะฐะทั‘ะฝะฝั‹ะน ะทะฐะฒะพะด ั„ะฐัะฝัะฐ ะฟะตั€ะตั…ะพะดะธะปะธ ะฒ ะฟะพะดั‡ะธะฝะตะฝะธะต ะšะฐะฑะธะฝะตั‚ะฐ ะ•ะณะพ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ะ’ะตะปะธั‡ะตัั‚ะฒะฐ. ะ’ะผะตัั‚ะต ั ะฟะตั€ะตะฟะพะดั‡ะธะฝะตะฝะธะตะผ, ะฑั‹ะปะฐ ะฟั€ะพะฒะตะดะตะฝะฐ ะผะฐััˆั‚ะฐะฑะฝะฐั ั€ะตะพั€ะณะฐะฝะธะทะฐั†ะธั ะทะฐะฒะพะดะฐ. ะ“ะฐั‚ั‡ะธะฝัะบะฐั ั„ะฐะฑั€ะธะบะฐ ะฑั‹ะปะฐ ะทะฐะบั€ั‹ั‚ะฐ. ะ‘ั‹ะป ะทะฐะบั€ั‹ั‚ ะธ ั„ะฐัะฝัะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด, ะฐ ะตะณะพ ะฐะบั‚ะธะฒั‹ ะฑั‹ะปะธ ะฟะพะดะตะปะตะฝั‹ ะผะตะถะดัƒ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะผ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะผ ะธ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะผ ัั‚ะตะบะปัะฝะฝั‹ะผ ะทะฐะฒะพะดะฐะผะธ. ะขะฐะบะถะต ะฑั‹ะปะฐ ะฟั€ะพะธะทะฒะตะดะตะฝะฐ ะฑะพะปัŒัˆะฐั ั€ะฐัะฟั€ะพะดะฐะถะฐ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ั… ะธะทะดะตะปะธะน, ะฟั€ะพะธะทะฒะตะดะตะฝะฝั‹ั… ะทะฐ ะณะพะดั‹ ั„ัƒะฝะบั†ะธะพะฝะธั€ะพะฒะฐะฝะธั ะทะฐะฒะพะดะฐ[7]. ะ‘ั‹ะปะพ ัะฟะธัะฐะฝะพ ะดะพะปะณะพะฒ ะฝะฐ 75000 ั€ัƒะฑะปะตะน, ั‚ะฐะบะถะต ะดะปั ะฟะตั€ะตะพะฑะพั€ัƒะดะพะฒะฐะฝะธั ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฒั‹ะดะตะปัะปัั ะทะฐั‘ะผ ะฝะฐ 20000 ั€ัƒะฑะปะตะน ัั€ะพะบะพะผ ะฝะฐ 5 ะปะตั‚. ะ‘ั‹ะปะธ ะทะฐะบั€ั‹ั‚ั‹ ะทะฐะฒะพะดัะบะฐั ัˆะบะพะปะฐ ะธ ะผั€ะฐะผะพั€ะฝะฐั ะผะฐัั‚ะตั€ัะบะฐั. ะ—ะฐะฒะพะด ะฑั‹ะป ั€ะฐะทะดะตะปะตะฝ ะฝะฐ ะดะฒะต ะฝะตะทะฐะฒะธัะธะผั‹ะต ะดั€ัƒะณ ะพั‚ ะดั€ัƒะณะฐ ั‡ะฐัั‚ะธย โ€” ั€ะตะผะตัะปะตะฝะฝัƒัŽ ะธ ั…ะพะทัะนัั‚ะฒะตะฝะฝัƒัŽ, ะฟะพะดั‡ะธะฝัะฒัˆะธะตัั ะฝะฐะฟั€ัะผัƒัŽ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ัƒ.

ะะพะฒั‹ะน ั€ัƒะบะพะฒะพะดะธั‚ะตะปัŒ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะ”.ย ะ.ย ะ“ัƒั€ัŒะตะฒ ะฝะฐะทะฝะฐั‡ะธะป ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะพะผ ะพะฟั‹ั‚ะฝะพะณะพ ะบะตั€ะฐะผะธัั‚ะฐ ะค.ย ะŸ.ย ะ“ะฐั‚ั‚ะตะฝะฑะตั€ะณะตั€ะฐ[9] ะธ ะฟั€ะธะณะปะฐัะธะป ั‚ั€ั‘ั… ะผะฐัั‚ะตั€ะพะฒ ะ‘ะตั€ะปะธะฝัะบะพะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ั‹ย โ€” ะฐั€ะบะฐะฝะธัั‚ะฐ ะจัƒะปัŒั†ะฐ, ะผะตั…ะฐะฝะธะบะฐ ะจั€ะตะนะฑะตั€ะณะฐ ะธ ะพะฑะถะธะณะฐะปัŒั‰ะธะบะฐ ะ—ะตะนั„ั„ะตั€ั‚ะฐ, ะผะพะดะตะปัŒะผะตะนัั‚ะตั€ะพะผย โ€” ะœัƒัะฝะตั€ะฐ. ะ›ะธัˆัŒ ะ—ะตะนั„ั„ะตั€ั‚ ัะผะพะณ ะฟะพะผะพั‡ัŒ ะทะฐะฒะพะดัƒ, ัƒะบะฐะทะฐะฒ ะฝะฐ ั€ัะด ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ั… ะฝะตะดะพัั‚ะฐั‚ะบะพะฒ. ะขะฐะบะถะต, ะธะท ะะบะฐะดะตะผะธะธ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒ ะฑั‹ะป ะฟั€ะธะณะปะฐัˆั‘ะฝ ัะบัƒะปัŒะฟั‚ะพั€ ะก.ย ะก.ย ะŸะธะผะตะฝะพะฒ.

ะ’ 1806ย ะณะพะดัƒ ะฟะพ ะธะฝะธั†ะธะฐั‚ะธะฒะต ะ“ัƒั€ัŒะตะฒะฐ ะฑั‹ะป ะฟั€ะธะฝัั‚ ะทะฐะบะพะฝ, ะทะฐะฟั€ะตั‰ะฐัŽั‰ะธะน ะฒะฒะพะท ะธะฝะพัั‚ั€ะฐะฝะฝะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ ะธ ั„ะฐัะฝัะฐ. ะžะดะฝะฐะบะพ ัั‚ะฐ ะผะตั€ะฐ ะฝะต ั€ะตัˆะธะปะฐ ะฟั€ะพะฑะปะตะผัƒ ัะฑั‹ั‚ะฐ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ, ะฝะพ ัะฟะพัะพะฑัั‚ะฒะพะฒะฐะปะฐ ั€ะพัั‚ัƒ ะดั€ัƒะณะธั… ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ั… ะธ ั„ะฐัะฝัะพะฒั‹ั… ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒ ะฝะฐ ั‚ะตั€ั€ะธั‚ะพั€ะธะธ ะ ะพััะธะนัะบะพะน ะ˜ะผะฟะตั€ะธะธ. ะš ั‚ะพะผัƒ ะถะต, ั†ะตะฝั‹ ะฝะฐ ะพั€ะดะธะฝะฐั€ะฝัƒัŽ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธัŽ ัƒ ั‡ะฐัั‚ะฝั‹ั… ะทะฐะฒะพะดะพะฒ ะฑั‹ะปะธ ะฝะฐ ะฟะพั€ัะดะพะบ ะฝะธะถะต. ะ“ัƒั€ัŒะตะฒ ะฝะฐะปะฐะดะธะป ั‚ั€ัƒะดะพัƒัั‚ั€ะพะนัั‚ะฒะพ ะฒั‹ะฟัƒัะบะฝะธะบะพะฒ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณัะบะพะณะพ ะฒะพัะฟะธั‚ะฐั‚ะตะปัŒะฝะพะณะพ ะดะพะผะฐ. ะŸะพะผะธะผะพ ัั‚ะพะณะพ, ะฟั€ะธะฝะธะผะฐะปะธััŒ ะธ ะฒะพะปัŒะฝะพะฝะฐั‘ะผะฝั‹ะต ั€ะฐะฑะพั‚ะฝะธะบะธ, ะฟั€ะตะธะผัƒั‰ะตัั‚ะฒะตะฝะฝะพะณะพ ะถะธะฒะพะฟะธัั†ั‹ ะธ ัะบัƒะปัŒะฟั‚ะพั€ั‹.

ะ’ 1815ย ะณะพะดัƒ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฟะพัะฒะธะปัั ั†ะตะปั‹ะน ั€ัะด ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะทัะบะธั… ัะฟะตั†ะธะฐะปะธัั‚ะพะฒ: ั‚ะตั…ะฝะพะปะพะณ, ะดะตะบะพั€ะฐั‚ะพั€, ะถะธะฒะพะฟะธัะตั† ะธ ั‚ะพะบะฐั€ัŒ. ะŸะธะผะตะฝะพะฒ ั€ัƒะบะพะฒะพะดะธะป ะผะพะดะตะปัŒะผะตะนัั‚ะตั€ัะบะพะน ะผะฐัั‚ะตั€ัะบะพะน ะทะฐะฒะพะดะฐ ะดะพ 1831ย ะณะพะดะฐ, ะฟะพะบะฐ ะฝะต ะฟั€ะพะธะทะพัˆะปะฐ ะฝะตะฟั€ะธัั‚ะฝะพัั‚ัŒ: ะะธะบะพะปะฐะน I ะพัั‚ะฐะปัั ะฝะตะดะพะฒะพะปะตะฝ ัะฒะพะธะผ ะฑัŽัั‚ะพะผ ะธ ะฑัŽัั‚ะพะผ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ั€ะธั†ั‹, ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะฝั‹ะผะธ ะดะปั ะฐะบะฐะดะตะผะธั‡ะตัะบะพะน ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะธ. ะœะพะดะตะปัŒะผะตะนัั‚ะตั€ัะบะพะต ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธะต ะฒะพะทะณะปะฐะฒะธะป ะ.ย ะ˜.ย ะ’ะพั€ะพะฝะธั…ะธะฝ, ั€ะฐะฑะพั‚ะฐะฒัˆะธะน ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ัƒะถะต 15 ะปะตั‚.

ะ’ 1814ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะปะฐ ะฝะฐะปะฐะถะตะฝะฐ ะฟะตั‡ะฐั‚ัŒ ั ะผะตะดะฝั‹ั… ะฟะปะฐัั‚ะธะฝ. ะขะตั…ะฝะพะปะพะณะธัŽ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะด ะฟั€ะธะฝะตั ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะทัะบะธะน ะฒะพะตะฝะฝะพะฟะปะตะฝะฝั‹ะน ะดะต ะŸัŽะนะฑัŽัะบ. ะะฐ ั‚ะตั€ั€ะธั‚ะพั€ะธะธ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะปะพ ะฟะพัั‚ั€ะพะตะฝะพ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝะพะต ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธะต. ะŸะตั‡ะฐั‚ัŒ ะฝะฐะฝะพัะธะปะพััŒ ั‡ั‘ั€ะฝะพะน ะบั€ะฐัะบะพะน, ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธะปะฐััŒ ั€ัƒั‡ะฝะฐั ะฟะพะดั€ะธัะพะฒะบะฐ. ะŸะพะดะพะฑะฝะฐั ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธั ะฝะต ะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะปะฐััŒ ัะฟั€ะพัะพะผ ัะพ ัั‚ะพั€ะพะฝั‹ ะพั‚ะตั‡ะตัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ั… ะฟะพั‚ั€ะตะฑะธั‚ะตะปะตะน, ะธ ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธะต ะฒัะบะพั€ะต ะฑั‹ะปะพ ะทะฐะบั€ั‹ั‚ะพ[1].

ะ’ 1819ย ะณะพะดัƒ ะฒ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะต ะพั‚ะบั€ั‹ะปัั ะฒั‚ะพั€ะพะน ะผะฐะณะฐะทะธะฝ ั„ะฐะฑั€ะธะบะธ. ะŸะพะผะธะผะพ ัั‚ะพะณะพ, ะฟั€ะพะฒะพะดะธะปะธััŒ ะฟัƒะฑะปะธั‡ะฝั‹ะต ะฐัƒะบั†ะธะพะฝั‹[1]. ะ’ะฟะพัะปะตะดัั‚ะฒะธะธ ะ“ัƒั€ัŒะตะฒ ะดะพะณะพะฒะพั€ะธะปัั ั ั€ัƒะบะพะฒะพะดัั‚ะฒะพะผ 15 ะณัƒะฑะตั€ะฝะธะน ะพ ั‚ะพะผ, ั‡ั‚ะพ ะธะผ ะฑัƒะดะตั‚ ะฟั€ะตะดะพัั‚ะฐะฒะปะตะฝะฐ ะฒะพะทะผะพะถะฝะพัั‚ัŒ ะบะพะผะธััะธะพะฝะฝะพะน ั‚ะพั€ะณะพะฒะปะธ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธะธ ะทะฐะฒะพะดะฐ.

ะะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะธะทะณะพั‚ะฐะฒะปะธะฒะฐะปะธ ะฒั‹ัะพะบะพะบะปะฐััะฝั‹ะต ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะธ ะบะพะผะฟะปะตะบั‚ั‹ ะดะปั ะฟะพะดะฝะพัˆะตะฝะธะน ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัƒ. ะ”ะพ 1832ย ะณะพะดะฐ ะฟะพะดะฐั€ะบะธ ะณะพั‚ะพะฒะธะปะธััŒ ะบ ะŸะฐัั…ะต ะธ ะะพะฒะพะผัƒ ะณะพะดัƒ, ะฟะพัะปะตย โ€” ะดะพะฑะฐะฒะธะปะพััŒ ะ ะพะถะดะตัั‚ะฒะพ. ะŸะพะผะธะผะพ ัั‚ะพะณะพ, ะทะฐะฒะพะด ะฒั‹ะฟะพะปะฝัะป ะปะธั‡ะฝั‹ะต ะทะฐะบะฐะทั‹ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะน ัะตะผัŒะธ ะธ ะ’ะตะปะธะบะธั… ะบะฝัะทะตะน[10]. ะ’ั‹ะฟะพะปะฝัะปะธััŒ ะทะฐะบะฐะทั‹ ะดะปั ะดั€ัƒะณะธั… ะณะพััƒะดะฐั€ัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ั… ัั‚ั€ัƒะบั‚ัƒั€, ะฐ ั‚ะฐะบะถะต ะดะปั ะดะธะฟะปะพะผะฐั‚ะธั‡ะตัะบะธั… ะฟะพะดะฐั€ะบะพะฒ. ะขะฐะบะพะน ะพะฑัŠั‘ะผ ะณะพััƒะดะฐั€ัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ั… ะทะฐะบะฐะทะพะฒ ะฟั€ะธะฒั‘ะป ะบ ั‚ะพะผัƒ, ั‡ั‚ะพ ั€ัƒะบะพะฒะพะดัั‚ะฒะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะธะณะฝะพั€ะธั€ะพะฒะฐะปะพ ะฟะพั‚ั€ะตะฑะฝะพัั‚ะธ ั€ั‹ะฝะบะฐ, ะธ ั‡ะฐัั‚ะฝั‹ะต ะทะฐะบะฐะทั‹ ะฝะต ะพะฑะตัะฟะตั‡ะธะฒะฐะปะธ ะดะพะฟะพะปะฝะธั‚ะตะปัŒะฝะพะณะพ ะดะพั…ะพะดะฐ ะฟั€ะตะดะฟั€ะธัั‚ะธัŽ. ะŸะพัั‚ะพัะฝะฝะพ ะฟะพัั‚ัƒะฟะฐัŽั‰ะธะต ะบะฐะทั‘ะฝะฝั‹ะต ะทะฐะบะฐะทั‹ ะฟะพะทะฒะพะปะธะปะธ ะฒั‹ะฟะปะฐั‚ะธั‚ัŒ ะดะพะปะณ ะšะฐะฑะธะฝะตั‚ัƒ ะ•ะ˜ะ’ ะฒ ั€ะฐะทะผะตั€ะต 150 ั‚ั‹ััั‡ ั€ัƒะฑะปะตะน, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะน ะฝะฐะบะพะฟะธะปัั ั 1817ย ะณะพะดะฐ.

ะฃั€ะพะฒะตะฝัŒ ะทะฐั€ะฐะฑะพั‚ะฝั‹ั… ะฟะปะฐั‚ ะฟั€ะพัั‚ั‹ั… ั€ะฐะฑะพั‡ะธั… ะฒะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะะธะบะพะปะฐั I ัะพัั‚ะฐะฒะปัะป 400 ั€ัƒะฑะปะตะน ัะตั€ะตะฑั€ะพะผ ะฒ ะณะพะด, ั‡ั‚ะพ ัั‡ะธั‚ะฐะปะพััŒ ั…ะพั€ะพัˆะธะผ ะถะฐะปะพะฒะฐะฝัŒะตะผ[11].

ะ’ั‹ัะพะบะธะต ั†ะตะฝั‹ ะฝะฐ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธัŽ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฟั€ะธะฒะตะปะธ ะบ ั‚ะพะผัƒ, ั‡ั‚ะพ ะฝะฐะบะพะฟะธะปะธััŒ ะธะทะปะธัˆะบะธ ั‚ะพะฒะฐั€ะฐ. ะš 1828ย ะณะพะดัƒ ะฟั€ะธ ะทะฐะฒะพะดัะบะพะผ ะผะฐะณะฐะทะธะฝะต ะฑั‹ะปะพ ะณะพั‚ะพะฒั‹ั… ะธะทะดะตะปะธะน ะฝะฐ 200 ั‚ั‹ััั‡ ั€ัƒะฑะปะตะน, ะฒ ะผะฐะณะฐะทะธะฝะต ะฒ ั†ะตะฝั‚ั€ะต ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะฐย โ€” ะฝะฐ 105 ั‚ั‹ััั‡, ะฒ ะ“ะพัั‚ะธะฝะพะผ ะดะฒะพั€ะตย โ€” ะฝะฐ 15 ั‚ั‹ััั‡, ะฒ ะœะพัะบะฒะตย โ€” ะฝะฐ 62 ั‚ั‹ััั‡ะธ, ะฝะฐ ะะธะถะตะณะพั€ะพะดัะบะพะน ัั€ะผะฐั€ะบะตย โ€” ะฝะฐ 30 ั‚ั‹ััั‡. ะญั‚ะพ ะฟั€ะธะฒะตะปะพ ะบ ั‚ะพะผัƒ, ั‡ั‚ะพ ะผะฝะพะณะธะต ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธั, ะฒะบะปัŽั‡ะฐั ะผะพัะบะพะฒัะบะธะน ะผะฐะณะฐะทะธะฝ, ะฑั‹ะปะธ ะทะฐะบั€ั‹ั‚ั‹. ะžัั‚ะฐั‚ะบะธ ั‚ะพะฒะฐั€ะพะฒ ะฟั€ะพะดะฐะฒะฐะปะธััŒ ั ะฐัƒะบั†ะธะพะฝะฐ ะทะฝะฐั‡ะธั‚ะตะปัŒะฝะพ ะฝะธะถะต ะพะฑั‹ั‡ะฝั‹ั… ั†ะตะฝ. ะ‘ั‹ะปะธ ะทะฐะบั€ั‹ั‚ั‹ ะฒัะต ะผะฐะณะฐะทะธะฝั‹ ะบั€ะพะผะต ะทะฐะฒะพะดัะบะพะณะพ ะธ ะฟะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณัะบะพะณะพ. ะŸะพัะปะตะดะฝะธะน ะฑั‹ะป ะฟะตั€ะตะฒะตะดั‘ะฝ ะฒ ะšะฐะฑะธะฝะตั‚ ะ•ะณะพ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ะ’ะตะปะธั‡ะตัั‚ะฒะฐ, ะณะดะต ะดะตะนัั‚ะฒะพะฒะฐะป ะดะพ 1856ย ะณะพะดะฐ[7].

ะ’ะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะะธะบะพะปะฐั I ะพัะฝะพะฒะฝะพะน ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธะตะน ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะปะธ ะฒะฐะทั‹. ะงะฐัั‚ัŒ ะธะท ะฝะธั… ะฟะพะฒั‚ะพั€ัะปะฐ ะฐะฝั‚ะธั‡ะฝั‹ะต ั„ะพั€ะผั‹: ะดั€ะตะฒะฝะตะณั€ะตั‡ะตัะบะธะต, ะดั€ะตะฒะฝะตั€ะธะผัะบะธะต ะธ ะดั€ะตะฒะฝะตะตะณะธะฟะตั‚ัะบะธะต. ะŸะพะผะธะผะพ ัั‚ะพะณะพ, ะฑั‹ะปะธ ะฟะพะฟัƒะปัั€ะฝั‹ ัะฟะพะฝัะบะธะต ะธ ะบะธั‚ะฐะนัะบะธะต ั„ะพั€ะผั‹. ะ’ั‹ะฟัƒัะบะฐะปะธััŒ ะฒะฐะทั‹ ั ั€ะพะบะฐะนะปัŒะฝั‹ะผะธ ััŽะถะตั‚ะฐะผะธ, ะฟะพะฒั‚ะพั€ััŽั‰ะธะต ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธัŽ ะœะตะนัะตะฝะฐ.

ะ’ 1835ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะปะธ ัƒั‚ะฒะตั€ะถะดะตะฝั‹ ะฟั€ะฐะฒะธะปะฐ ะฟั€ะพะดะฐะถะธ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธะธ ะทะฐะฒะพะดะฐ ั‡ะฐัั‚ะฝั‹ะผ ะปะธั†ะฐะผ.

ะ’ 1837ย ะณะพะดัƒ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฑั‹ะปะฐ ัƒัั‚ั€ะพะตะฝะฐ ะบะพะผะฝะฐั‚ะฐ ะดะปั ะดะตะผะพะฝัั‚ั€ะฐั†ะธะธ ะพะฑั€ะฐะทั†ะพะฒ, ะบะพั‚ะพั€ะฐั ะบ 1845ย ะณะพะดัƒ ะฟั€ะตะฒั€ะฐั‚ะธะปะฐััŒ ะฒ ะผัƒะทะตะน. ะšะปะธะตะฝั‚ั‹ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะผะพะณะปะธ ะฒั‹ะฑั€ะฐั‚ัŒ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธัŽ ะบะฐะบ ะฒ ะดะตะผะพะฝัั‚ั€ะฐั†ะธะพะฝะฝะพะน ะบะพะผะฝะฐั‚ะต, ั‚ะฐะบ ะธ ะฒ ั„ะธั€ะผะตะฝะฝะพะผ ะผะฐะณะฐะทะธะฝะต ะฒ ั†ะตะฝั‚ั€ะต ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะฐ[8]. ะ’ ะทะฐะฒะธัะธะผะพัั‚ะธ ะพั‚ ะพะฑัŠั‘ะผะฐ ะทะฐะบะฐะทะฐ ะฟั€ะตะดะฟะพะปะฐะณะฐะปะฐััŒ ัะบะธะดะบะฐ ะฒ 10 ะธ 20 ะฟั€ะพั†ะตะฝั‚ะพะฒ, ะฑะพะปัŒัˆะธะต ัะบะธะดะบะธ ะดะฐะฒะฐะปะธััŒ ะฟะพ ะปะธั‡ะฝะพะผัƒ ัƒะบะฐะทะฐะฝะธัŽ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะฐ ะทะฐะฒะพะดะฐ. ะ ะฐัั‡ั‘ั‚ ะฒะตะปัั ะฟั€ะตะธะผัƒั‰ะตัั‚ะฒะตะฝะฝะพ ะทะฐ ะฝะฐะปะธั‡ะฝั‹ะต ะดะตะฝัŒะณะธ, ะฝะพ ะฑั‹ะปะฐ ะฒะพะทะผะพะถะฝะฐ ะฟั€ะพะดะฐะถะฐ ะฒ ะบั€ะตะดะธั‚. ะ”ะปั ัั‚ะธะผัƒะปะธั€ะพะฒะฐะฝะธั ะปะธั‡ะฝะพะณะพ ะธะฝั‚ะตั€ะตัะฐ, ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฟะพะปัƒั‡ะฐะป ะฟั€ะพั†ะตะฝั‚ ั ะฟั€ะพะดะฐะถ.

ะ’ 1829ย ะณะพะดัƒ ะฒ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะต ะฟั€ะพัˆะปะฐ ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะฐ ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ะฝั‹ั… ะฟั€ะพะธะทะฒะตะดะตะฝะธะน, ะฝะฐ ะบะพั‚ะพั€ะพะน ะฑั‹ะปะฐ ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปะตะฝะฐ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธั ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฝะฐ ััƒะผะผัƒ 38768 ั€ัƒะฑะปะตะน. ะ’ ั‚ะพะผ ั‡ะธัะปะต ะฑั‹ะปะธ ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปะตะฝั‹ ั‚ั€ะธ ะฑะพะปัŒัˆะธะต ะฒะฐะทั‹, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะต ะฒั‹ะทะฒะฐะปะธ ะฟะพะฒั‹ัˆะตะฝะฝะพะต ะฒะฝะธะผะฐะฝะธะต ัะพ ัั‚ะพั€ะพะฝั‹ ะถัŽั€ะธ ะธ ะฟะพะปัƒั‡ะธะปะธ ั…ะพั€ะพัˆะธะต ะพั‚ะทั‹ะฒั‹. ะ’ะฟะพัะปะตะดัั‚ะฒะธะธ ะทะฐะฒะพะด ัƒัะฟะตัˆะฝะพ ัะบัะฟะพะฝะธั€ะพะฒะฐะป ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะฝะฐ ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะฐั… ะฒ 1833, 1839, 1849, ะฟั€ะพัˆะตะดัˆะธั… ะฒ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะต ะธ ะฒ 1843 ะธ 1853ย ะณะพะดะฐั… ะฒ ะœะพัะบะฒะต. ะ˜ะท-ะทะฐ ัะปะพะถะฝะพัั‚ะธ ั‚ั€ะฐะฝัะฟะพั€ั‚ะธั€ะพะฒะบะธ ะฒ ะœะพัะบะฒัƒ ะฝะต ะพั‚ะฟั€ะฐะฒะปัะปะธััŒ ะบั€ัƒะฟะฝั‹ะต ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹. ะ˜ะทะดะตะปะธั ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะปะธ ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปะตะฝั‹ ะฝะฐ ะ’ัะตะผะธั€ะฝะพะน ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะต ะฒ ะ›ะพะฝะดะพะฝะต ะฒ 1851ย ะณะพะดัƒ. ะŸั€ะพะดัƒะบั†ะธั ะฟะพะปัƒั‡ะธะปะฐ ะผะตะดะฐะปัŒ, ะฐ ั€ะฐะฑะพั‚ะฝะธะบะธย โ€” ะดะฒะต ะผะตะดะฐะปะธ ะฒั‚ะพั€ะพะน ัั‚ะตะฟะตะฝะธ.

ะ’ะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะะธะบะพะปะฐั I ะฒ ะถะธะฒะพะฟะธัะฝะพะน ะผะฐัั‚ะตั€ัะบะพะน ะทะฐะฒะพะดะฐ ั€ะฐัะฟะธัั‹ะฒะฐะปะธ ะฒะธั‚ั€ะฐะถะธ, ะพะดะฝะฐะบะพ ะฑะพะปัŒัˆะธั… ัƒัะฟะตั…ะพะฒ ะฒ ัั‚ะพะผ ะฝะฐะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธะธ ะดะพัั‚ะธะณะฝัƒั‚ะพ ะฝะต ะฑั‹ะปะพ.

ะŸั€ะธ ะะธะบะพะปะฐะต I ะทะฐะฒะพะดะพะผ ัƒะฟั€ะฐะฒะปัะปะธ: ะก.ย ะ˜.ย ะšะพะผะฐั€ะพะฒ, ะŸ.ย ะ˜.ย ะŸะตะฝัะบะธะน (13.04.1829โ€”1832), ะ’.ย ะ•.ย ะ“ะฐะปัะผะธะฝ, ะ.ย ะ”.ย ะžะทั‘ั€ัะบะธะน, ะŸ.ย ะ.ย ะฏะทั‹ะบะพะฒ.

ะ’ะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะะธะบะพะปะฐั I ััƒั‰ะตัั‚ะฒะพะฒะฐะปะฐ ะฟั€ะฐะบั‚ะธะบะฐ ัะพะณะปะฐัะพะฒะฐะฝะธั ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ะพะผ ะทะฐะบะฐะทะพะฒ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะผัƒ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะผัƒ ะทะฐะฒะพะดัƒ. ะ’ ัั‚ะพ ะฒั€ะตะผั ะฝะฐ ะฟั€ะตะดะฟั€ะธัั‚ะธะธ ะฒั‹ะฟัƒัะบะฐะปะธััŒ ะธะทะดะตะปะธั, ะพั‚ะฝะพััั‰ะธะตัั ะบ ั€ะฐะทะปะธั‡ะฝั‹ะผ ัั‚ะธะปัะผ: ะฐะฝั‚ะธั‡ะฝะพะผัƒ, ะฒะธะทะฐะฝั‚ะธะนัะบะพะผัƒ, ะดั€ะตะฒะฝะตั€ัƒััะบะพะผัƒ ะธ ะฒะพัั‚ะพั‡ะฝะพะผัƒ. ะะบั‚ะธะฒะฝะพ ะบะพะฟะธั€ะพะฒะฐะปะธััŒ ะบะฐั€ั‚ะธะฝั‹ ะบะปะฐััะธะบะพะฒ ะตะฒั€ะพะฟะตะนัะบะพะน ะถะธะฒะพะฟะธัะธ, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะต ะฝะฐะฝะพัะธะปะธััŒ ะฝะฐ ะฒะฐะทั‹. ะะบั‚ะธะฒะฝะพ ะบะพะฟะธั€ะพะฒะฐะปะธััŒ ะบะตั€ะฐะผะธั‡ะตัะบะธะต ะธะทะดะตะปะธั ะบะฐะบ ะทะฐะฟะฐะดะฝั‹ั…, ั‚ะฐะบ ะธ ั€ะพััะธะนัะบะธั… ะทะฐะฒะพะดะพะฒ. ะœะพะดะฐ ะฝะฐ ะตะณะธะฟะตั‚ัะบัƒัŽ ั‚ะตะผัƒ ะฟั€ะธะฒะตะปะฐ ะบ ั€ะฐะทะผะตั‰ะตะฝะธัŽ ะฝะฐ ะฃะฝะธะฒะตั€ัะธั‚ะตั‚ัะบะพะน ะฝะฐะฑะตั€ะตะถะฝะพะน ะดะฒัƒั… ะตะณะธะฟะตั‚ัะบะธั… ัั„ะธะฝะบัะพะฒ. ะ”ะปั ัั‚ะธั… ะธะทะดะตะปะธะน ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฑั‹ะปะธ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝั‹ ั‡ะฐัˆะฐ ะธ ะฒะฐะทะฐ. ะ’ ัั‚ะพ ะถะต ะฒั€ะตะผั ะฑั‹ะปะธ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝั‹ ะปัŽัั‚ั€ั‹ ะดะปั ะšั€ะตะผะปั‘ะฒัะบะพะณะพ ะดะฒะพั€ั†ะฐ. ะžะฝะธ ัะพัั‚ะพัะปะธ ะธะท ะฑั€ะพะฝะทะพะฒะพะน ะพัะฝะพะฒั‹ ะธ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ั… ะฒัั‚ะฐะฒะพะบ[10].

ะ’ 1837โ€”1838ย ะณะพะดะฐั… ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฟะพ ััะบะธะทะฐะผ ะฐั€ั…ะธั‚ะตะบั‚ะพั€ะฐ ะธ ะธัั‚ะพั€ะธะบะฐ ะธัะบัƒััั‚ะฒะฐ ะคั‘ะดะพั€ะฐ ะกะพะปะฝั†ะตะฒะฐ ะดะปั ะ‘ะพะปัŒัˆะพะณะพ ะšั€ะตะผะปั‘ะฒัะบะพะณะพ ะดะฒะพั€ั†ะฐ ะฑั‹ะป ัะพะทะดะฐะฝ ัะตั€ะฒะธะท, ะฟะพะปัƒั‡ะธะฒัˆะธะน ะฝะฐะทะฒะฐะฝะธะต ยซะšั€ะตะผะปั‘ะฒัะบะธะนยป. ะ’ ะธัั‚ะพั€ะธะธ ะทะฐะฒะพะดะฐ ัั‚ะพ ัั‚ะฐะป ะพะดะธะฝ ะธะท ัะฐะผั‹ั… ะฑะพะปัŒัˆะธั… ัะตั€ะฒะธะทะพะฒ: ั‚ะพะปัŒะบะพ ั‚ะฐั€ะตะปะพะบ ะฑั‹ะปะพ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะพ 4000[12].

ะ’ 1852ย ะณะพะดัƒ ะšะฐะฑะธะฝะตั‚ะพะผ ะ•ะณะพ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ะ’ะตะปะธั‡ะตัั‚ะฒะฐ ัั‚ะฐะป ั€ัƒะบะพะฒะพะดะธั‚ัŒ ะณั€ะฐั„ ะ›.ย ะ.ย ะŸะตั€ะพะฒัะบะธะน. ะญั‚ะพั‚ ั‡ะตะปะพะฒะตะบ ัั‚ะฐะป ะฟะพะบั€ะพะฒะธั‚ะตะปะตะผ ะทะฐะฒะพะดะฐ. ะ’ 1853ย ะณะพะดัƒ ะพะฝ ะฟั€ะตะดะพัั‚ะฐะฒะธะป ะฟะพะดั€ะพะฑะฝั‹ะน ะดะพะบะปะฐะด ะฟะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะผัƒ ะทะฐะฒะพะดัƒ, ะณะดะต ะฒั‹ัะบะฐะทะฐะป ัะพะผะฝะตะฝะธั ะฟะพ ะฟะพะฒะพะดัƒ ะฟั€ะฐะฒะธะปัŒะฝะพัั‚ะธ ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ั„ะธะฝะฐะฝัะฐะผะธ ะฟั€ะตะดะฟั€ะธัั‚ะธั ะธ ะฟั€ะธะฒั‘ะป ะฟั€ะธะผะตั€ั‹ ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั ะธะฝะพัั‚ั€ะฐะฝะฝั‹ะผะธ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะฐะผะธ, ะฒ ั‡ะฐัั‚ะฝะพัั‚ะธ, ะกะตะฒั€ัะบะพะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐะฝัƒั„ะฐะบั‚ัƒั€ะพะน[11]. ะŸะพ ะธะฝะธั†ะธะฐั‚ะธะฒะต ะŸะตั€ะพะฒัะบะพะณะพ ะฝะฐั‡ะฐะปะธ ะฒั‹ะดะตะปัั‚ัŒัั ััƒะฑัะธะดะธะธ ะฝะฐ ะฟะพะดะดะตั€ะถะบัƒ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธั… ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะธ ัั‚ะตะบะปัะฝะฝะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะพะฒ. ะŸะตั€ะฒะฐั ั‡ะฐัั‚ัŒ ััƒะฑัะธะดะธะธ ะฒ 37000 ั€ัƒะฑะปะตะน ะฒั‹ะดะตะปัะปะฐััŒ ะฝะฐ ะทะฐั€ะฐะฑะพั‚ะฝัƒัŽ ะฟะปะฐั‚ัƒ ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะพะฒ, ั‚ะฐะบ ะบะฐะบ ะธะผะตะฝะฝะพ ัั‚ะธ ัะพั‚ั€ัƒะดะฝะธะบะธ ะพะฟั€ะตะดะตะปัะปะธ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ะน ัƒั€ะพะฒะตะฝัŒ ะทะฐะฒะพะดะฐ. ะ’ั‚ะพั€ะฐั ั‡ะฐัั‚ัŒ,ย โ€” 82000 ั€ัƒะฑะปะตะน, ะฒั‹ะดะตะปัะปะฐััŒ ะฝะฐ ะพะฑะพั€ะพั‚ะฝั‹ะต ะฝัƒะถะดั‹ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะธ ะดะพะปะถะฝะฐ ะฑั‹ะปะฐ ะฑั‹ั‚ัŒ ะฒะพะทะฒั€ะฐั‰ะตะฝะฐ. ะฃั€ะพะฒะตะฝัŒ ะทะฐั€ะฟะปะฐั‚ ะฑั‹ะป ะฟะพะฒั‹ัˆะตะฝ. ะ”ะธั€ะตะบั‚ะพั€ ะฟะพะปัƒั‡ะฐะป 1500 ั€ัƒะฑะปะตะน, ะดะตะบะพั€ะฐั‚ะพั€ ะธ ัะบัƒะปัŒะฟั‚ะพั€ย โ€” ะฟะพ 1500, ะถะธะฒะพะฟะธัะตั†ย โ€” 2500, ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบ ะฟั€ะพะตะบั‚ะพะฒย โ€” 2500[1]. ะ•ั‰ั‘ ั 1827ย ะณะพะดะฐ, ะฟะพ ะธะฝะธั†ะธะฐั‚ะธะฒะต ะบะฝัะทั ะ’ะพะปะบะพะฝัะบะพะณะพ, ะฑั‹ะป ัะพะทะดะฐะฝ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝั‹ะน ะฟะตะฝัะธะพะฝะฝั‹ะน ั„ะพะฝะด, ะบัƒะดะฐ ะพั‚ั‡ะธัะปัะปะธััŒ 12ย % ั ะบะฐะถะดะพะณะพ ะบั€ัƒะฟะฝะพะณะพ ะทะฐะบะฐะทะฐ. ะ‘ะปะฐะณะพะดะฐั€ั ัั‚ะธะผ ัะฑะตั€ะตะถะตะฝะธัะผ ะฑั‹ะปะธ ะฝะฐะทะฝะฐั‡ะตะฝั‹ ะฟะตะฝัะธะธ: ะพั‚ 250 ะดะพ 500 ั€ัƒะฑะปะตะน ะผะฐัั‚ะตั€ะฐะผ, ะผะฐัั‚ะตั€ะพะฒั‹ะผย โ€” ะพั‚ 60 ะดะพ 120 ั€ัƒะฑะปะตะน ะฒ ะณะพะด. ะžั‚ะดะตะปัŒะฝั‹ะต ะฒั‹ะฟะปะฐั‚ั‹ ะฑั‹ะปะธ ะฟะพะปะพะถะตะฝั‹ ะฒะดะพะฒะฐะผ ะธ ัะธั€ะพั‚ะฐะผ. ะ’ 1842ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะปะพ ัะพะทะดะฐะฝะพ ะฑะพะณะพัƒะณะพะดะฝะพะต ะทะฐะฒะตะดะตะฝะธะต. ะ’ ั‚ะพั‚ ะถะต ะฟะตั€ะธะพะด ะฑั‹ะปะฐ ัะพะทะดะฐะฝะฐ ะฟะพะถะฐั€ะฝะฐั ะบะพะผะฐะฝะดะฐ[11]. ะ”ะปั ะฟะพะดะดะตั€ะถะฐะฝะธั ะฟะพั€ัะดะบะฐ ะธ ะพะฑะตัะฟะตั‡ะตะฝะธั ะผะพั€ะฐะปัŒะฝะพะณะพ ะพะฑะปะธะบะฐ ั€ะฐะฑะพั‚ะฝะธะบะพะฒ, ะฝะฐ ั‚ะตั€ั€ะธั‚ะพั€ะธะธ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะปะธ ะทะฐะฟั€ะตั‰ะตะฝั‹ ั‚ั€ะฐะบั‚ะธั€ั‹. ะ ะฐะฑะพั‚ะฐะปะธ ะดะฒะต ะฒะธะฝะฝั‹ะต ะปะฐะฒะบะธ. ะ”ะปั ะฟะพะดะดะตั€ะถะฐะฝะธั ะบัƒะปัŒั‚ัƒั€ะฝะพะณะพ ัƒั€ะพะฒะฝั ะฑั‹ะป ะพั€ะณะฐะฝะธะทะพะฒะฐะฝ ั…ะพั€ ะฟะตะฒั‡ะธั…, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะน ะฟะตะป ะบะฐะบ ะฒ ั…ั€ะฐะผะต, ะฟะพัั‚ั€ะพะตะฝะฝะพะผ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต, ั‚ะฐะบ ะธ ะฒะพ ะฒั€ะตะผั ะฒะฝัƒั‚ั€ะธะทะฐะฒะพะดัะบะธั… ะผะตั€ะพะฟั€ะธัั‚ะธะน[11].

ะ’ 1855ย ะณะพะดัƒ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะพะผ ัั‚ะฐะป ะ.ย ะ”.ย ะกะธะฒะบะพะฒ, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะน ะฒัะบะพั€ะต ัั‚ะฐะป ัƒะฟั€ะฐะฒะปััŽั‰ะธะผ ะฒัะตะผะธ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะผะธ ะทะฐะฒะพะดะฐะผะธ, ะฐ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะพะผ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะป ะฝะฐะทะฝะฐั‡ะตะฝ ะŸ.ย ะŸ.ย ะคะพั€ะพัั‚ะพะฒัะบะธะน. ะ—ะฐั‚ะตะผ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะฐะผะธ ะฑั‹ะปะธ ะ’.ย ะ.ย ะ ะตะฝะฝะตะฝะบะฐะผะฟั„ ะธ ะ.ย ะŸ.ย ะกัƒะผะฐั€ะพะบะพะฒ. ะ’ ัั‚ะพั‚ ะฟะตั€ะธะพะด ะฟะพัะฒะธะปะพััŒ ััƒั‰ะตัั‚ะฒะตะฝะฝะพะต ะฝะพะฒะพะฒะฒะตะดะตะฝะธะตย โ€” ะฒั‹ะดะตะปะบะฐ ั‚ะตั€ั€ะฐะบะพั‚ั‹, ะฐ ั‚ะฐะบะถะต ยซะฝะพะฒั‹ะต ัะฟะพัะพะฑั‹ ัƒะบั€ะฐัˆะตะฝะธั ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐย โ€” ั€ะฐะทะฝะพั†ะฒะตั‚ะฝั‹ะต ะณะปะฐะทัƒั€ะธ ะธ ะถะธะฒะพะฟะธััŒ ะฟะพ ั‡ะตั€ะตะฟัƒ ะถะธะดะบะพะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐััะพะน (pรขte-sur-pรขte) ะฟะพ ะบะพะฑะฐะปัŒั‚ะพะฒะพะผัƒ ะธะปะธ ั…ั€ะพะผะพะฒะพะผัƒ ั„ะพะฝัƒยป. ะ’ ัั‚ะพ ะถะต ะฒั€ะตะผั ะฑั‹ะปะพ ะพั‚ะผะตั‡ะตะฝะพ ัƒั…ัƒะดัˆะตะฝะธะต ะพะฑะถะธะณะฐ ะธ ัะฝะธะถะตะฝะธะต ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝะพะณะพ ะดะพัั‚ะพะธะฝัั‚ะฒะฐ ะธ ัั‚ะธะปัŒะฝะพัั‚ะธ ะธะทะดะตะปะธะน.

ะ’ 1880-ั… ะณะพะดะฐั… ะฑั‹ะปะฐ ะทะฐะฟั€ะตั‰ะตะฝะฐ ะฟั€ะพะดะฐะถะฐ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ ั‡ะฐัั‚ะฝั‹ะผ ะปะธั†ะฐะผ. ะ”ะธั€ะตะบั‚ะพั€ะพะผ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะป ะ”.ย ะ.ย ะ“ัƒั€ัŒะตะฒ, ะฐ ะฟั€ะธ ะะธะบะพะปะฐะต IIย โ€” ะ. ะ‘. ั„ะพะฝ ะ’ะพะปัŒั„ (ะดะพ 1910ย ะณะพะดะฐ), ะฐ ั 1911ย ะณะพะดะฐย โ€” ะ.ย ะ’.ย ะกั‚ั€ัƒะบะพะฒ.

ะ’ะฐะปะตั€ะธะฐะฝ ะ•ะผะตะปัŒัะฝะพะฒะธั‡ ะ“ะฐะปัะผะธะฝ (1794โ€”1855) ะฑั‹ะป ะฝะฐะทะฝะฐั‡ะตะฝ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะพะผ ะฒ 1832ย ะณะพะดัƒ. ะ ัƒะบะพะฒะพะดั ะดะพ ัั‚ะพะณะพ ั‚ะพะฟะพะณั€ะฐั„ะธั‡ะตัะบะธะผ ัƒั‡ะธะปะธั‰ะตะผ, ะพะฝ ััƒะผะตะป ะบะฐะบ-ั‚ะพ ะฒั€ัƒั‡ะธั‚ัŒ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ั€ะธั†ะต ะดะฒะฐ ะฐะปัŒะฑะพะผะฐ ัะฒะพะธั… ะฐะบะฒะฐั€ะตะปะตะน. ยซะžั‚ะปะธั‡ะฝั‹ะน ั€ะธัะพะฒะฐะปัŒั‰ะธะบยปย โ€” ั‚ะฐะบ ะณะพะฒะพั€ะธะปะธ ะฟั€ะพ ะฝะตะณะพ ะฟั€ะธ ะดะฒะพั€ะต. ะ’ะพะทะผะพะถะฝะพ, ะฝะต ัั‚ะพ ัั‹ะณั€ะฐะปะพ ั€ะพะปัŒ ะฟั€ะธ ะฒั‹ะฑะพั€ะต ะตะณะพ ะบะฐะฝะดะธะดะฐั‚ัƒั€ั‹ ะฝะฐ ะดะพะปะถะฝะพัั‚ัŒ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะฐ ะธะทัั‰ะฝะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ, ะฝะพ ะตะณะพ ะฒะบัƒั ะบ ะฟั€ะตะบั€ะฐัะฝะพะผัƒ ะพั‡ะตะฒะธะดะฝะพ ัะบะฐะทะฐะปัั ะฝะฐ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธะธ ะฟั€ะตะดะฟั€ะธัั‚ะธั. ะŸั€ะธ ะ“ะฐะปัะผะธะฝะต ัั‚ะฐะปะธ ั€ะฐะฑะพั‚ะฐั‚ัŒ ั‚ะฐะบะธะต ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะธ-ะผะฐัั‚ะตั€ะฐ, ะบะฐะบ ะ. ะ’ะพั€ะพะฝะธั…ะธะฝ, ะก. ะŸะธะผะตะฝะพะฒ. ะ‘ั‹ะปะธ ะฟะพัั‚ั€ะพะตะฝั‹ ะปะฐะทะฐั€ะตั‚, ะฐะฟั‚ะตะบะฐ, ะฑะพะณะฐะดะตะปัŒะฝั. ะกะพะทะดะฐะฝั‹ ะฑั€ะพะฝะทะพะฒะพะต ะทะฐะฒะตะดะตะฝะธะต, ะณะพะฝั‡ะฐั€ะฝะฐั ะผะฐัั‚ะตั€ัะบะฐั. ะžั‚ะบั€ั‹ั‚ั‹ ะพั‚ะตั‡ะตัั‚ะฒะตะฝะฝะฐั ัˆะบะพะปะฐ ะผะฐัั‚ะตั€ะพะฒ-ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะพะฒ ะฟะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ัƒ ะธ ัƒั‡ะธะปะธั‰ะต ะดะปั ะดะตั‚ะตะน ั€ะฐะฑะพั‚ะฝะธะบะพะฒ ะทะฐะฒะพะดะฐ. ะš 100-ะปะตั‚ะธัŽ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะฐ ัะพะทะดะฐะปะธ ะผัƒะทะตะน, ะณะดะต ะดะตะผะพะฝัั‚ั€ะธั€ะพะฒะฐะปะธััŒ ะพะฑั€ะฐะทั†ะพะฒั‹ะต ะธะทะดะตะปะธั. ะ•ัะปะธ ะธะทะฝะฐั‡ะฐะปัŒะฝะพ ั‚ัƒะดะฐ ะดะพะฟัƒัะบะฐะปะธััŒ ั‚ะพะปัŒะบะพ ะฒั‹ัะพะบะพะฟะพัั‚ะฐะฒะปะตะฝะฝั‹ะต ะฟะพัะตั‚ะธั‚ะตะปะธ, ั‚ะพ ะฟะพะทะถะต ะผัƒะทะตะน ะผะพะณ ะฟะพัะตั‚ะธั‚ัŒ ะปัŽะฑะพะน ะถะตะปะฐัŽั‰ะธะน.

ะ’ ะบะพะฝั†ะต XIXย ะฒะตะบะฐ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ ะะปะตะบัะฐะฝะดั€ III ั€ะฐัะฟะพั€ัะดะธะปัั, ั‡ั‚ะพะฑั‹ ะฒัะต ะทะฐะบะฐะทั‹ ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะน ัะตะผัŒะธ ะธัะฟะพะปะฝัะปะธััŒ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฒ ะดะฒัƒั… ัะบะทะตะผะฟะปัั€ะฐั…ย โ€” ะพะดะธะฝ ะดะพะปะถะตะฝ ะฑั‹ะป ะพัั‚ะฐะฒะฐั‚ัŒัั ะฒ ะผัƒะทะตะต ะทะฐะฒะพะดะฐ. ะขั€ะฐะดะธั†ะธั ั€ะตะณัƒะปัั€ะฝะพะณะพ ะฟะพะฟะพะปะฝะตะฝะธั ะทะฐะฒะพะดัะบะพะณะพ ะผัƒะทะตั ะฑั‹ะปะฐ ัะพั…ั€ะฐะฝะตะฝะฐ ะธ ะฒ XXย ะฒะตะบะต, ะฒ ั‚ะพะผ ั‡ะธัะปะต ะฒ ัะพะฒะตั‚ัะบัƒัŽ ัะฟะพั…ัƒ.

XXย ะฒะตะบ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะ’ 1901โ€”1907ย ะณะพะดะฐั… ะฑั‹ะปะธ ะฒั‹ะฟะพะปะฝะตะฝั‹ ะฒ ะฑะธัะบะฒะธั‚ะต ัะบัƒะปัŒะฟั‚ัƒั€ั‹ ะะดะฐะผัะพะฝะฐ: ยซะ’ะฝะธะผะฐั ัˆั‘ะฟะพั‚ัƒ ะผะพั€ัยป, ยซะŸะพั†ะตะปัƒะน ะฒะพะปะฝั‹ยป, ยซะ ะพะถะดะตะฝะธะต ะ’ะตะฝะตั€ั‹ยป; ยซะŸะพัะปะตะดะฝะธะน ะฒะทะดะพั… ะบะพั€ะฐะฑะปัยป, ยซะ”ะตะผะพะฝยป, ยซะ’ะพะฟะปัŒ ะดัƒัˆะธยป.

ะก 1906 ะฟะพ 1935ย ะณะพะดั‹ ะถะธะฒะพะฟะธัะฝะพะน ะธ ัˆะปะธั„ะพะฒะฐะปัŒั‡ะตัะบะพะน ะผะฐัั‚ะตั€ัะบะธะผะธ ะคะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะธ ะกั‚ะตะบะปัะฝะฝะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะพะฒ ั€ัƒะบะพะฒะพะดะธะป ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบ-ะณั€ะฐั„ะธะบ ะ .ย ะข.ย ะ’ะธะปัŒะดะต[13]. ะšะพะปะปะตะบั†ะธั ะผัƒะทะตั ะดะฒะฐะถะดั‹ ัะฒะฐะบัƒะธั€ะพะฒะฐะปะฐััŒ: ะฟะตั€ะฒั‹ะน ั€ะฐะทย โ€” ะพัะตะฝัŒัŽ 1917ย ะณะพะดะฐ ะตั‘ ะฒั‹ะฒะตะทะปะธ ะฒ ะŸะตั‚ั€ะพะทะฐะฒะพะดัะบ (ะดะพ 1918), ะฒั‚ะพั€ะพะนย โ€” ะฒ 1941ย ะณะพะดัƒ, ะบะพะณะดะฐ ัะบัะฟะพะฝะฐั‚ั‹ ะฑั‹ะปะธ ะฒั‹ะฒะตะทะตะฝั‹ ะฒ ะ˜ั€ะฑะธั‚ (ะฃั€ะฐะป).

ะะตะฟั€ะพั„ะธะปัŒะฝั‹ะต ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธั ะธ ั„ะธะปะธะฐะปั‹ ะทะฐะฒะพะดะฐ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะ’ 1765ย ะณะพะดัƒ ะฟั€ะธ ะทะฐะฒะพะดะต ะฑั‹ะปะพ ะพัะฝะพะฒะฐะฝะพ ัƒั‡ะธะปะธั‰ะต. ะ’ ะฝะตะณะพ ะฟั€ะธะฝะธะผะฐะปะธััŒ ะดะตั‚ะธ ะทะฐะฒะพะดัะบะธั… ะผะฐัั‚ะตั€ะพะฒ ะฒ ะฒะพะทั€ะฐัั‚ะต ะพั‚ 5 ะดะพ 10 ะปะตั‚. ะžะฑัƒั‡ะตะฝะธะต ัะพัั‚ะพัะปะพ ะธะท 4 ะบะปะฐััะพะฒ. ะŸะพะผะธะผะพ ะฟั€ะฐะบั‚ะธั‡ะตัะบะธั… ะฝะฐะฒั‹ะบะพะฒ ะธ ะณั€ะฐะผะพั‚ั‹, ัƒั‡ะตะฝะธะบะธ ะฟะพะปัƒั‡ะฐะปะธ ัะถะฐั‚ั‹ะต ะทะฝะฐะฝะธั, ะฝะตะพะฑั…ะพะดะธะผั‹ะต ะถะธะฒะพะฟะธัั†ะฐะผย โ€” ะบั€ะฐั‚ะบะธะต ะบัƒั€ัั‹ ะธัั‚ะพั€ะธะธ ะธ ะผะธั„ะพะปะพะณะธะธ, ะฐ ั‚ะฐะบะถะต ะพะฑัƒั‡ะฐะปะธััŒ ะ—ะฐะบะพะฝัƒ ะ‘ะพะถัŒะตะผัƒ[7].

ะ’ 1796ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะปะพ ะพั‚ะบั€ั‹ั‚ะพ ะผั€ะฐะผะพั€ะฝะพะต ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธะต, ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธะฒัˆะตะต ะบะฐะบ ะฟะพัั‚ะฐะผะตะฝั‚ั‹ ะดะปั ะฒะฐะท ะธ ะดั€ัƒะณะธั… ะบั€ัƒะฟะฝั‹ั… ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะพะฒ, ั‚ะฐะบ ะธ ัะฐะผะพัั‚ะพัั‚ะตะปัŒะฝั‹ะต ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะธะท ะผั€ะฐะผะพั€ะฐ, ะฑะพะปัŒัˆะตะน ั‡ะฐัั‚ัŒัŽ ะดะปั ะฒั‹ัะพั‡ะฐะนัˆะธั… ะฟะพะดะฝะพัˆะตะฝะธะน. ะ‘ั‹ะปะธ ะฟะพะฟั‹ั‚ะบะธ ัะพะทะดะฐั‚ัŒ ะธ ะผะพะทะฐะธั‡ะฝะพะต ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธะต, ะฝะพ ะธั‚ะฐะปัŒัะฝัะบะธะน ัะฟะตั†ะธะฐะปะธัั‚, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะน ะดะพะปะถะตะฝ ะฑั‹ะป ะตะณะพ ะฒะพะทะณะปะฐะฒะธั‚ัŒ, ะฏะบะพะฒ ะ ะฐั„ะฐัะปะปะธ, ะพะฑะพะทะฝะฐั‡ะธะป ัะปะธัˆะบะพะผ ะฒั‹ัะพะบัƒัŽ ะฟะปะฐั‚ัƒ ะทะฐ ัะฒะพะธ ัƒัะปัƒะณะธ, ะธ ะพั‚ ะธะดะตะธ ะฑั‹ะปะพ ั€ะตัˆะธะปะธ ะพั‚ะบะฐะทะฐั‚ัŒัั[1]. ะ’ะฟะพัะปะตะดัั‚ะฒะธะธ ั€ะฐะฑะพั‚ั‹ ะฟะพ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะธัŽ ะบะฐะผะตะฝะฝั‹ั… ะฟะพัั‚ะฐะผะตะฝั‚ะพะฒ ะธ ะผะตะดะฝั‹ั… ะพะฑั€ะฐะผะปะตะฝะธะน ะฟะพั€ัƒั‡ะฐะปะธััŒ ั‡ะฐัั‚ะฝั‹ะผ ั„ะฐะฑั€ะธะบะฐะผ, ะธะฝะพะณะดะฐย โ€” ะบะฐะทั‘ะฝะฝะพะน ะ•ะบะฐั‚ะตั€ะธะฝะฑัƒั€ะณัะบะพะน ะณั€ะฐะฝะธะปัŒะฝะพะน ั„ะฐะฑั€ะธะบะต.

ะ’ 1799ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะป ะพั€ะณะฐะฝะธะทะพะฒะฐะฝ ั„ะธะปะธะฐะป ะฒ ะ“ะฐั‚ั‡ะธะฝะต, ะณะดะต ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธะปัั ั„ะฐั€ั„ะพั€ ะฝะธะทัˆะธั…, ะฑะพะปะตะต ะดะตัˆั‘ะฒั‹ั…, ัะพั€ั‚ะพะฒ; ั„ะธะปะธะฐะป ะพะบะฐะทะฐะปัั ัƒะฑั‹ั‚ะพั‡ะฝั‹ะผ ะธ ะฑั‹ะป ะทะฐะบั€ั‹ั‚ ัƒะถะต ะฒ 1802ย ะณะพะดัƒ.

ะ’ 1833ย ะณะพะดัƒ, ะดะปั ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะฐ ั„ะฐัะฝัะฐ, ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฑั‹ะปะพ ะพั€ะณะฐะฝะธะทะพะฒะฐะฝะพ ะณะพะฝั‡ะฐั€ะฝะพะต ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธะต, ะทะฐะบั€ั‹ั‚ะพะต ะฒ 1841ย ะณะพะดัƒ.

ะ’ 1840ย ะณะพะดัƒ ะฟั€ะธ ะทะฐะฒะพะดะต ะฑั‹ะปะฐ ะพั‚ะบั€ั‹ั‚ะฐ ะฑั€ะพะฝะทะพะฒะฐั ะผะฐัั‚ะตั€ัะบะฐั. ะญั‚ะพ ะฑั‹ะปะพ ัะดะตะปะฐะฝะพ ะดะปั ัƒะผะตะฝัŒัˆะตะฝะธั ั€ะฐัั…ะพะดะพะฒ ะฝะฐ ะฑั€ะพะฝะทะพะฒั‹ะต ะพะฑั€ะฐะผะปะตะฝะธั ะธะทะดะตะปะธะน, ะทะฐะบะฐะทั‹ ะฝะฐ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะธะต ะบะพั‚ะพั€ั‹ั… ัƒั…ะพะดะธะปะธ ั‡ะฐัั‚ะฝั‹ะผ ะปะธั†ะฐะผ[14].

ะ’ 1837ย ะณะพะดัƒ ะบ ะทะฐะฒะพะดัƒ ะฑั‹ะปะพ ะฟั€ะธัะพะตะดะธะฝะตะฝะพ ะณะพะฝั‡ะฐั€ะฝะพะต ะทะฐะฒะตะดะตะฝะธะต, ั€ะฐะฝะตะต ะพั‚ะฝะพัะธะฒัˆะตะตัั ะบ ะะตะฒัะบะธะผ ะบะธั€ะฟะธั‡ะฝั‹ะผ ะทะฐะฒะพะดะฐะผ. ะŸะพะด ัะณะธะดะพะน ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฝะฐั‡ะฐะปะธ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธั‚ัŒ ะธะทะดะตะปะธั ะธะท ั„ะฐัะฝัะฐ. ะžะดะฝะฐะบะพ ะฒ 1841ย ะณะพะดัƒ ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธะต ะฑั‹ะปะพ ะทะฐะบั€ั‹ั‚ะพ, ะทะดะฐะฝะธะต ัะฝะตัะตะฝะพ ะธ ะทะตะผะปะธ ัะดะฐะฝั‹ ะฒ ะฐั€ะตะฝะดัƒ.

ะ’ 1844ย ะณะพะดัƒ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ัั‚ะฐะป ั€ัƒะบะพะฒะพะดะธั‚ัŒ ะœะตะถะธะณะพั€ัะบะพะน ั„ะฐัะฝัะพะฒะพะน ั„ะฐะฑั€ะธะบะพะน. ะ‘ะปะฐะณะพะดะฐั€ั ั‚ะตัะฝะพะผัƒ ัะพั‚ั€ัƒะดะฝะธั‡ะตัั‚ะฒัƒ ะดะฒัƒั… ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒ ะฝะฐ ะœะตะถะธะณะพั€ัะบะพะน ั„ะฐะฑั€ะธะบะต ะฝะฐั‡ะฐะปะธ ะฒั‹ะฟัƒัะบ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ ะธะท ะผะตัั‚ะฝั‹ั… ะฑะตะปั‹ั… ะณะปะธะฝ ะธ ััƒั‰ะตัั‚ะฒะตะฝะฝะพ ะฟะพะผะตะฝัะปะฐััŒ ัั‚ะธะปะธัั‚ะธะบะฐ ะฒั‹ะฟัƒัะบะฐะตะผะพะณะพ ั„ะฐัะฝัะฐ[10].

ะ’ 1892โ€”1894ย ะณะพะดะฐั… ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ั€ะฐะฑะพั‚ะฐะปะธ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝะพ ะฟั€ะธะณะปะฐัˆั‘ะฝะฝั‹ะต ะดะฐั‚ัะบะธะต ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะธ ะš.ย ะค.ย ะ›ะธะธัะฑะตั€ะณ (1892) ะธ ะš.ย ะ›.ย ะœะพั€ั‚ะตะฝัะตะฝ (1894), ะพะฑัƒั‡ะฐะฒัˆะธะต ั€ัƒััะบะธั… ะผะฐัั‚ะตั€ะพะฒ ยซะดะฐั‚ัะบะพะน ะฟะพะดะณะปะฐะทัƒั€ะฝะพะน ั€ะพัะฟะธัะธยป.

ะ—ะฐะฒะพะด ะฟะพัะปะต ั€ะตะฒะพะปัŽั†ะธะธ 1917ย ะณะพะดะฐ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะŸะพัะปะต ะžะบั‚ัะฑั€ัŒัะบะพะน ั€ะตะฒะพะปัŽั†ะธะธ ะทะฐะฒะพะด ะฑั‹ะป ะฒ ะฟะพะดั‡ะธะฝะตะฝะธะธ ะšะพะผะธััะฐั€ะธะฐั‚ะฐ ะทะตะผะปะตะดะตะปะธั. ะ’ 1918ย ะณะพะดัƒ ะทะฐะฒะพะด ะฑั‹ะป ะฟะตั€ะตะดะฐะฝ ะฒ ะฟะพะดั‡ะธะฝะตะฝะธะต ะะฐั€ะพะดะฝะพะณะพ ะบะพะผะธััะฐั€ะธะฐั‚ะฐ ะฟั€ะพัะฒะตั‰ะตะฝะธั. ะฃ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะป ัั‚ะฐั‚ัƒั ะธัะฟั‹ั‚ะฐั‚ะตะปัŒะฝะพะน ะบะตั€ะฐะผะธั‡ะตัะบะพะน ะปะฐะฑะพั€ะฐั‚ะพั€ะธะธ ั€ะตัะฟัƒะฑะปะธะบะฐะฝัะบะพะณะพ ะทะฝะฐั‡ะตะฝะธั. ะ—ะฐะฒะพะด ะฟะพะปัƒั‡ะธะป ะฝะพะฒะพะต ะฝะฐะทะฒะฐะฝะธะตย โ€” ะ“ะพััƒะดะฐั€ัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ะน ะคะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะ—ะฐะฒะพะด (ะ“ะคะ—)[15]. ะก ะธัŽะฝั 1917ย ะณะพะดะฐ, ะฟะพัะปะต ัƒั…ะพะดะฐ ั ะทะฐะฒะพะดะฐ ะ•. ะ›ะฐะฝัะตั€ะต, ะธ ะฟะพ ะฐะฟั€ะตะปัŒ 1918ย ะณะพะดะฐ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ะผ ะบะพะฝััƒะปัŒั‚ะฐะฝั‚ะพะผ ะฑั‹ะป ะšะพะฝัั‚ะฐะฝั‚ะธะฝ ะกะพะผะพะฒ. ะžัะตะฝัŒัŽ 1918ย ะณะพะดะฐ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ะผ ะดะธั€ะตะบั‚ะพั€ะพะผ ะฑั‹ะป ะฝะฐะทะฝะฐั‡ะตะฝ ะก. ะ’. ะงะตั…ะพะฝะธะฝ. ะ’ะผะตัั‚ะต ั ะฝะธะผ ะฟั€ะธัˆะปะฐ ะบะพะผะฐะฝะดะฐ ะฟั€ะพัะปะฐะฒะปะตะฝะฝั‹ั… ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะพะฒ: ะœ.ย ะœ.ย ะะดะฐะผะพะฒะธั‡, ะ.ย ะ˜.ย ะะปัŒั‚ะผะฐะฝ, ะ—.ย ะœ.ย ะ‘ะพะณัƒัะปะฐะฒัะบะฐั ะธ ะผะฝะพะณะธะต ะดั€ัƒะณะธะต. ะฃะถะต ะฒ 1918ย ะณะพะดัƒ ะทะฐะฒะพะดะพะผ ะฑั‹ะป ะฟะพะปัƒั‡ะตะฝ ะทะฐะบะฐะท ะฝะฐ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะธะต ะฑัŽัั‚ะพะฒ ยซะฒะตะปะธะบะธั… ะปัŽะดะตะน ั€ะตะฒะพะปัŽั†ะธะธยป ะธ ยซัƒั‚ะธะปะธั‚ะฐั€ะฝะพ-ะดะตะบะพั€ะฐั‚ะธะฒะฝั‹ั… ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะพะฒ ั ั€ะตะฒะพะปัŽั†ะธะพะฝะฝั‹ะผะธ ะปะพะทัƒะฝะณะฐะผะธยป. ะก. ะงะตั…ะพะฝะธะฝั‹ะผ ะฑั‹ะปะธ ะฒั‹ะฟะพะปะฝะตะฝั‹ ะฐะณะธั‚ะฐั†ะธะพะฝะฝั‹ะต ั‚ะฐั€ะตะปะบะธ, ะฐ ั‚ะฐะบะถะต ะฑะปัŽะดะพ, ะฟะพัะฒัั‰ะตะฝะฝะพะต ะฟะตั€ะฒะพะน ะณะพะดะพะฒั‰ะธะฝะต ะžะบั‚ัะฑั€ัŒัะบะพะน ั€ะตะฒะพะปัŽั†ะธะธ.

ะ’ 1918ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะป ะพั‚ะบั€ั‹ั‚ ั„ะธะปะธะฐะป ะ“ะพััƒะดะฐั€ัั‚ะฒะตะฝะฝะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐย โ€” ะถะธะฒะพะฟะธัะฝั‹ะน ั†ะตั…, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะน ะฑั‹ะป ะพั€ะณะฐะฝะธะทะพะฒะฐะฝ ะฒ ะฟะพะผะตั‰ะตะฝะธัั… ะธ ะฝะฐ ะฑะฐะทะต ะฆะตะฝั‚ั€ะฐะปัŒะฝะพะณะพ ัƒั‡ะธะปะธั‰ะฐ ั‚ะตั…ะฝะธั‡ะตัะบะพะณะพ ั€ะธัะพะฒะฐะฝะธั ะฑะฐั€ะพะฝะฐ ั„ะพะฝ ะจั‚ะธะณะปะธั†ะฐ.

ะ’ 1919ย ะณะพะดัƒ ะทะฐะฒะพะด ะฟะพะปัƒั‡ะธะป ะทะฐะบะฐะท ะพั‚ ะšะพะผะธััะฐั€ะธะฐั‚ะฐ ะฟั€ะพะดะพะฒะพะปัŒัั‚ะฒะธั ะฝะฐ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะธะต ะผะธัะพะบ ะธ ั‡ะฐัˆะตะบ ะฝะฐ ััƒะผะผัƒ ะฒ 1,5ย ะผะปะฝ ั€ัƒะฑะปะตะน. ะŸะตั€ะตะด ะทะฐะฒะพะดะพะผ ะฑั‹ะปะฐ ะฟะพัั‚ะฐะฒะปะตะฝะฐ ะทะฐะดะฐั‡ะฐ ะฒั‹ะฟะพะปะฝะธั‚ัŒ ะธะทะดะตะปะธั ะฑะตะท ะดะตะบะพั€ะฐ, ะพะดะฝะฐะบะพ ั‡ะฐัˆะบะธ ะธ ะผะธัะบะธ ะฑั‹ะปะธ ะฒั€ัƒั‡ะฝัƒัŽ ั€ะฐัะฟะธัะฐะฝั‹ ะฟะพ ััะบะธะทะฐะผ ะงะตั…ะพะฝะธะฝะฐ ะธ ะ˜ะฒะฐัˆะธะฝั†ะตะฒะพะน. ะ˜ะทะดะตะปะธั ะฑั‹ะปะธ ะฒั‹ะฟะพะปะฝะตะฝั‹ ะธะท ะณั€ัƒะฑะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ ะธ ะฝะฐะฟะพะผะธะฝะฐะปะธ ั‚ั€ะฐะบั‚ะธั€ะฝัƒัŽ ะฟะพััƒะดัƒ. ะžั‚ะปะธั‡ะธั‚ะตะปัŒะฝะพะน ั‡ะตั€ั‚ะพะน ั‚ะฐะบะธั… ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะพะฒ ัะฒะปัะตั‚ัั ะฝะฐะปะธั‡ะธะต ะบะปะตะนะผะฐ ยซะšะพะผะฟั€ะพะดยป.

ะ—ะฐะฒะพะด ะฝะฐั‡ะฐะป ะธะทะณะพั‚ะฐะฒะปะธะฒะฐั‚ัŒ ะฑะพะปัŒัˆะพะต ะบะพะปะธั‡ะตัั‚ะฒะพ ั€ะฐะทะปะธั‡ะฝั‹ั… ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะพะฒ ะฟั€ะตะธะผัƒั‰ะตัั‚ะฒะพ ะฐะณะธั‚ะฐั†ะธะพะฝะฝะพะณะพ ะฝะฐะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธั. ะžั‚ั‡ะตั‚ ะ . ะ’, ะ’ะธะปัŒะดะต ัะพะพะฑั‰ะฐะตั‚, ั‡ั‚ะพ ะฒ ัั‚ะพ ะฒั€ะตะผั ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ั‚ั€ัƒะดะธะปะพััŒ 30 ั‡ะตะปะพะฒะตะบ, ะฒ ั„ะธะปะธะฐะปะต ะฑั‹ะฒัˆะตะณะพ ัƒั‡ะธะปะธั‰ะฐ ะฑะฐั€ะพะฝะฐ ั„ะพะฝ ะจั‚ะธะณะปะธั†ะฐย โ€” 35. ะ—ะฐ 1919ย ะณะพะด ะฑั‹ะปะพ ะฒั‹ะฟะพะปะฝะตะฝะพ 12702 ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะฐ ะธะท ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ, 1622 ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะฐ ะธะท ัั‚ะตะบะปะฐ ะธ 79 ัะบัƒะปัŒะฟั‚ัƒั€. ะคะธะปะธะฐะป ะธะทะณะพั‚ะพะฒะธะป 2969 ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะพะฒ[16].

ะ’ 1920-ั… ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ั‚ะฒะพั€ะธะปะธ ะธะทะฒะตัั‚ะฝั‹ะต ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะธ-ััƒะฟั€ะตะผะฐั‚ะธัั‚ั‹: ะšะฐะทะธะผะธั€ ะœะฐะปะตะฒะธั‡, ะ˜ะปัŒั ะงะฐัˆะฝะธะบ, ะะธะบะพะปะฐะน ะกัƒะตั‚ะธะฝ, ะฐ ั‚ะฐะบะถะต ัƒั‡ั‘ะฝั‹ะน-ั‚ะตั…ะฝะพะปะพะณ ะะธะบะพะปะฐะน ะšะฐั‡ะฐะปะพะฒ.

ะ’ 1920ย ะณะพะดัƒ ะ“ะคะ— ะฒั‹ะฟะพะปะฝะธะป ะพะฑัŠะตะผะฝั‹ะน ะทะฐะบะฐะท ะดะปั ะฐะณะธั‚ะฐั†ะธะพะฝะฝะพะณะพ ะฟะพะตะทะดะฐ ยซะžะบั‚ัะฑั€ัŒัะบะฐั ั€ะตะฒะพะปัŽั†ะธัยป, ะฝะฐ ะบะพั‚ะพั€ะพะผ ะœ. ะ˜. ะšะฐะปะธะฝะธะฝ ัะพะฒะตั€ัˆะธะป 17 ะฟะพะตะทะดะพะบ ะฟะพ ัั‚ั€ะฐะฝะต[17].

ะ’ 1920ย ะณะพะดัƒ ะทะฐะฒะพะดะพะผ ะฑั‹ะป ะฟะพะปัƒั‡ะตะฝ ะทะฐะบะฐะท ะฝะฐ ะฒั‹ะฟะพะปะฝะตะฝะธะต ัะตั€ะธะธ ะธะทะดะตะปะธะน, ะฟะพัะฒัั‰ะตะฝะฝั‹ั… ะฟะพะบัƒัˆะตะฝะธัŽ ะฝะฐ ะะปะตะบัะฐะฝะดั€ะฐ II ะฒ ะผะฐั€ั‚ะต 1881ย ะณะพะดะฐ. ะ‘ั‹ะปะธ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝั‹ ั‚ะฐั€ะตะปะบะธ ั ะธะทะพะฑั€ะฐะถะตะฝะธะตะผ ะšะธะฑะฐะปัŒั‡ะธั‡, ะ–ะตะปัะฑะพะฒะฐ, ะŸะตั€ะพะฒัะบะพะน.

ะ’ 1920ย ะณะพะดัƒ ะฑั‹ะป ะฟะพะปัƒั‡ะตะฝ ะทะฐะบะฐะท ะฝะฐ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะธะต 150 ั‚ะฐั€ะตะปะพะบ, ะฟะพัะฒัั‰ะตะฝะฝั‹ั… 8 ััŠะตะทะดัƒ ัะพะฒะตั‚ะพะฒ ะฒ ะœะพัะบะฒะต. ะะฐ ั‚ะฐั€ะตะปะบะฐั… ะฑั‹ะปะฐ ั€ะฐะทะผะตั‰ะตะฝะฐ ะฝะฐะดะฟะธััŒ ยซะ”ะฐ ะทะดั€ะฐะฒัั‚ะฒัƒะตั‚ 8 ััŠะตะทะด ะกะพะฒะตั‚ะพะฒยป.

ะ’ 1921ย ะณะพะดัƒ ะ“ะคะ— ะฟะตั€ะตัˆั‘ะป ะฒ ะฟะพะดั‡ะธะฝะตะฝะธะต ะะบะฐะดะตะผะธั‡ะตัะบะพะณะพ ั†ะตะฝั‚ั€ะฐ ะฝะฐัƒั‡ะฝั‹ั… ะธ ั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ั… ะ ะกะคะกะ . ะขะพะณะดะฐ ะถะต ะะฐั€ะบะพะผะฐั‚ ะ’ะฝะตัˆะฝะตะน ะขะพั€ะณะพะฒะปะธ ะฝะฐั‡ะฐะป ะฐะบั‚ะธะฒะฝะพ ะทะฐะบัƒะฟะฐั‚ัŒ ะฟั€ะพะดัƒะบั†ะธัŽ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฝะฐ ัะบัะฟะพั€ั‚.

ะ’ 1921ย ะณะพะดัƒ ะฟะพ ะธะฝะธั†ะธะฐั‚ะธะฒะต ั€ัƒะบะพะฒะพะดัั‚ะฒะฐ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฑั‹ะปะธ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝั‹ 23 ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะฐ, ัั€ะตะดัั‚ะฒะฐ ะพั‚ ะฟั€ะพะดะฐะถะธ ะบะพั‚ะพั€ั‹ั… ะดะพะปะถะฝั‹ ะฑั‹ะปะธ ะฟะพะนั‚ะธ ะฝะฐ ะฟะพะผะพั‰ัŒ ะณะพะปะพะดะฐัŽั‰ะธะผ ะŸะพะฒะพะปะถัŒั. ะŸั€ะตะดะผะตั‚ั‹, ะฟั€ะตะดะฝะฐะทะฝะฐั‡ะตะฝะฝั‹ะต ะดะปั ะฟั€ะพะดะฐะถะธ ะฝะฐ ะฐัƒะบั†ะธะพะฝะต, ะฑั‹ะปะธ ะฟั€ะพะดะฐะฝั‹ ะฝะฐ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝะพะน ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะต ะฒ 1922ย ะณะพะดัƒ.

ะ’ 1923ย ะณะพะดัƒ ัั‚ั€ะฐะฝะฐ ะพะฑัˆะธั€ะฝะพ ะพั‚ะผะตั‡ะฐะปะฐ 5-ะปะตั‚ะธะต ะ ะšะšะ. ะฝะฐ ะ“ะคะ— ะฟั€ะพัˆั‘ะป ะบะพะฝะบัƒั€ั ััะบะธะทะพะฒ ะธะทะดะตะปะธะน, ะฟะพัะฒัั‰ะตะฝะฝั‹ั… ะฟะตั€ะฒะพะผัƒ ัŽะฑะธะปะตัŽ ะšั€ะฐัะฝะพะน ะั€ะผะธะธ. ะŸะตั€ะฒะพะต ะผะตัั‚ะพ ะทะฐะฝัะปะพ ะฑะปัŽะดะพ, ะฝะฐั€ะธัะพะฒะฐะฝะฝะพะต ะก.ย ะ’.ย ะงะตั…ะพะฝะธะฝั‹ะผ. ะ‘ะพะปัŒัˆะธะผ ะฒะบะปะฐะดะพะผ ะฒ ั€ะฐะทะฒะธั‚ะธะต ะฐะณะธั‚ะฐั†ะธะพะฝะฝะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ ัั‚ะฐะปะธ ะฑะปัŽะดะพ ั ะธะทะพะฑั€ะฐะถะตะฝะฝั‹ะผ ะบั€ะฐัะฝะพะฐั€ะผะตะนั†ะตะผ ะธ ะฐะฑะฑั€ะตะฒะธะฐั‚ัƒั€ะพะน ยซะ ะกะคะกะ ยป, ะฒั‹ะฟะพะปะฝะตะฝะฝั‹ะผ ะœ. ะะดะฐะผะพะฒะธั‡ะตะผ, ะฐ ั‚ะฐะบะถะต ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะฐั ะณั€ัƒะฟะฟะฐ ยซะŸัั‚ะธะปะตั‚ะธะต ะšั€ะฐัะฝะพะน ะั€ะผะธะธยป, ะฒั‹ะฟะพะปะฝะตะฝะฝะฐั ะ. ะ”ะฐะฝัŒะบะพ.

ะ’ 1923ย ะณะพะดัƒ ะก.ย ะ’.ย ะงะตั…ะพะฝะธะฝ ะฟะตั€ะตัˆั‘ะป ะฝะฐ ะ’ะพะปั…ะพะฒัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพ-ั„ะฐัะฝัะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด ยซะšะพะผะธะฝั‚ะตั€ะฝยป, ะฝะฐ ะ“ะคะ— ะพะฝ ะพัั‚ะฐะฒะฐัััŒ ะฒ ะดะพะปะถะฝะพัั‚ะธ ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะฐ-ัะบัะฟะตั€ั‚ะฐ. ะะฐ ะผะตัั‚ะพ ะงะตั…ะพะฝะธะฝะฐ ะฑั‹ะป ะฝะฐะทะฝะฐั‡ะตะฝ ะ.ย ะ.ย ะŸัƒะฝะธะฝ.

ะ’ 1924ย ะณะพะดัƒ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฑั‹ะป ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝ ั€ัะด ะธะทะดะตะปะธะน, ะฟะพัะฒัั‰ะตะฝะฝั‹ั… ัะผะตั€ั‚ะธ ะ’.ย ะ˜.ย ะ›ะตะฝะธะฝะฐ. ะŸะตั‚ั€ะพะณั€ะฐะด ะฟะพะปัƒั‡ะธะป ะธะผั ัƒะผะตั€ัˆะตะณะพ ะฒะพะถะดั, ะฒัะปะตะด ะทะฐ ะณะพั€ะพะดะพะผ ะธ ะทะฐะฒะพะด ะฑั‹ะป ะฟะตั€ะตะธะผะตะฝะพะฒะฐะฝ ะฒ ะ›ะตะฝะธะฝะณั€ะฐะดัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด.

ะ›ะคะ— ะฝะฐ ะœะตะถะดัƒะฝะฐั€ะพะดะฝะพะน ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะต ะดะตะบะพั€ะฐั‚ะธะฒะฝะพะณะพ ะธัะบัƒััั‚ะฒะฐ ะฒ ะŸะฐั€ะธะถะต

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะ’ 1925ย ะณะพะดัƒ ะฒ ะŸะฐั€ะธะถะต ะฟั€ะพั…ะพะดะธะปะฐ ะผะตะถะดัƒะฝะฐั€ะพะดะฝะฐั ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะฐ, ะฝะฐ ะบะพั‚ะพั€ะพะน ะฑั‹ะปะพ ะพะฑัˆะธั€ะฝะพ ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปะตะฝะพ ะธัะบัƒััั‚ะฒะพ ะผะพะปะพะดั‹ั… ะกะพะฒะตั‚ะพะฒ. ะžั‚ ะ›ะคะ— ะฑั‹ะปะพ ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปะตะฝะพ ะฑะพะปะตะต 280 ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะพะฒ (ะฒ ั€ะตะฐะปัŒะฝะพัั‚ะธย โ€” ะฑะพะปัŒัˆะต, ั‚ะฐะบ ะบะฐะบ ัะตั€ะฒะธะทั‹ ะธ ะบะพะผะฟะปะตะบั‚ั‹ ัˆะปะธ ะบะฐะบ ะพะดะธะฝ ะฝะพะผะตั€). ะ‘ั‹ะปะธ ะฟะพะบะฐะทะฐะฝั‹ ั€ะฐะฑะพั‚ั‹ ะะดะฐะผะพะฒะธั‡ะฐ, ะงะตั…ะพะฝะธะฝะฐ, ะ”ะฐะฝัŒะบะพ, ะฉะตะบะพั‚ะธั…ะธะฝะพะน, ะšะพะฑั‹ะปะตั†ะบะพะน, ะกัƒะตั‚ะธะฝะฐ. ะŸะพ ะธั‚ะพะณะฐะผ ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะธ ะทะฐะฒะพะด ะฟะพะปัƒั‡ะธะป ะฑะพะปัŒัˆัƒัŽ ะทะพะปะพั‚ัƒัŽ ะผะตะดะฐะปัŒ. ะ˜ะฝะดะธะฒะธะดัƒะฐะปัŒะฝั‹ะต ะผะตะดะฐะปะธ ะฟะพะปัƒั‡ะธะปะธ ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะธ ะ .ย ะค.ย ะ’ะธะปัŒะดะต, ะ.ย ะœ.ย ะกัƒะตั‚ะธะฝ, ะ.ย ะ’.ย ะฉะตะบะพั‚ะธั…ะธะฝะฐ, ะก.ย ะ’.ย ะงะตั…ะพะฝะธะฝ, ะ—.ย ะ’.ย ะšะพะฑั‹ะปะตั†ะบะฐั, ะฐ ั‚ะฐะบะถะต ัะบัƒะปัŒะฟั‚ะพั€ั‹ ะ.ย ะฏ.ย ะ”ะฐะฝัŒะบะพ, ะ.ย ะข.ย ะœะฐั‚ะฒะตะตะฒ, ะ”.ย ะ˜.ย ะ˜ะฒะฐะฝะพะฒ ะธ ะ’.ย ะ’.ย ะšัƒะทะฝะตั†ะพะฒ.

ะ’ ั‚ะตั‡ะตะฝะธะต ะฑะพะปะตะต ั‡ะตะผ 60 ะปะตั‚ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ั€ะฐะฑะพั‚ะฐะป ะฒะธั€ั‚ัƒะพะท ั€ัƒััะบะพะณะพ ั‚ั€ะฐะดะธั†ะธะพะฝะฝะพะณะพ ัั‚ะธะปั ะะปะตะบัะตะน ะ’ะพั€ะพะฑัŒั‘ะฒัะบะธะน.

ะขะตั…ะฝะพะปะพะณะธะธ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะฐ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

XIXย ะฒะตะบ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะ’ XIXย ะฒะตะบะต ะฑั‹ะป ะฝะฐั€ัƒัˆะตะฝ ะฟั€ะธะฝั†ะธะฟ ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะฝะธั ะณะปะธะฝ ยซะธะท ะทะตะผะปะธ ะ ะพััะธะนัะบะพะนยป, ัƒัั‚ะฐะฝะพะฒะปะตะฝะฝั‹ะน ะธะผะฟะตั€ะฐั‚ั€ะธั†ะตะน ะ•ะปะธะทะฐะฒะตั‚ะพะน ะŸะตั‚ั€ะพะฒะฝะพะน. ะžะบะพะปะพ 1836ย ะณะพะดะฐ ัั‚ะฐะปะฐ ะฟั€ะธะผะตะฝัั‚ัŒัั ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะทัะบะฐั ะณะปะธะฝะฐ, ะฐ ั 1844ย โ€” ะฐะฝะณะปะธะนัะบะฐั; ะพะดะฝะพะฒั€ะตะผะตะฝะฝะพ ะฟั€ะพะดะพะปะถะฐะปะฐ ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐั‚ัŒัั ะธ ะพั‚ะตั‡ะตัั‚ะฒะตะฝะฝะฐัย โ€” ะณะปัƒั…ะพะฒัะบะฐั. ะ›ะธะผะพะถัะบะฐั ะณะปะธะฝะฐ ะพะฑั‹ั‡ะฝะพ ะดะพะฑะฐะฒะปัะปะฐััŒ ะฒ ะผะตะปะบะธะต ะธะทะดะตะปะธั. ะญั‚ะพ ะฑั‹ะปะพ ัะฒัะทะฐะฝะพ ั ะฝะตะพะฑั…ะพะดะธะผะพัั‚ัŒัŽ ัƒะดะตัˆะตะฒะธั‚ัŒ ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะพ ะผะตะปะบะธั… ะฒะตั‰ะตะน. ะขะฐะบ ะบะฐะบ ะณะปัƒั…ะพะฒัะบะฐั ะณะปะธะฝะฐ ะดะพัั‚ะฐะฒะปัะปะฐััŒ ะธะท ะพั‚ะดะฐะปะตะฝะฝั‹ั… ะผะตัั‚ ะธ ะฝัƒะถะดะฐะปะฐััŒ ะฒ ะพั‡ะธัั‚ะบะต, ะพะฝะฐ ะพะฑั…ะพะดะธะปะฐััŒ ะดะพั€ะพะถะต, ั‡ะตะผ ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะทัะบะฐั. ะ”ั€ัƒะณะพะต ะพะฑัŠััะฝะตะฝะธะต ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะฝะธั ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะทัะบะพะน ะณะปะธะฝั‹ย โ€” ะถะตะปะฐะฝะธะต ะฟะพะปัƒั‡ะธั‚ัŒ ะฑะตะปัŒะต ั‚ะฐะบะพะณะพ ะถะต ั†ะฒะตั‚ะฐ, ะบะฐะบ ะฝะฐ ะฒะตะดัƒั‰ะธั… ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะทัะบะธั… ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ั… ั„ะฐะฑั€ะธะบะฐั…. ะ”ะปั ะณะพะฝั‡ะฐั€ะฝะพะณะพ ะพั‚ะดะตะปะตะฝะธั ะฒั‹ะฟะธัั‹ะฒะฐะปะฐััŒ ะณะปะธะฝะฐ ะธะท ะ ะธะณะธ.

ะ’ะตั‰ะตัั‚ะฒะฐ, ะธะท ะบะพั‚ะพั€ั‹ั… ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดะธะปัั ั„ะฐั€ั„ะพั€, ะธะทะผะตะปัŒั‡ะฐะปะธััŒ ั ะฟะพะผะพั‰ัŒัŽ ั‚ะพะปั‡ะตะธ, ัƒัั‚ะฐะฝะพะฒะปะตะฝะฝะพะน ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฒ 1840ย ะณะพะดัƒ. ะ’ 1853ย ะณะพะดัƒ ะšะฐะฑะธะฝะตั‚ ะ•ะ˜ะ’ ะฒั‹ะดะตะปะธะป ะทะฐั‘ะผ ะฒ 50 ั‚ั‹ััั‡ ั€ัƒะฑะปะตะน ะฝะฐ ะฟะพะบัƒะฟะบัƒ ะฟะฐั€ะพะฒะพะน ะผะฐัˆะธะฝั‹ ะดะปั ะฟั€ะธะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะธั ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะน ะผะฐััั‹. ะœะฐัˆะธะฝะฐ ะฝะฐ ะปะพัˆะฐะดะธะฝะพะน ั‚ัะณะต, ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะฒัˆะฐััั ะดะพ ัั‚ะพะณะพ ะฒั€ะตะผะตะฝะธ, ะฝะต ะผะพะณะปะฐ ะพะฑะตัะฟะตั‡ะธั‚ัŒ ะฝัƒะถะดั‹ ะทะฐะฒะพะดะฐ.

ะ˜ะท ะธะทะผะตะปัŒั‡ะธั‚ะตะปัŒะฝะพะน ะผะฐัˆะธะฝั‹ ะผะฐััะฐ ะฟะพะฟะฐะดะฐะปะฐ ะฒ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝะพะต ะฟะพะผะตั‰ะตะฝะธะต, ะณะดะต ะฟั€ะตััะพะฒะฐะปะฐััŒ ะฒ ั…ะพะปั‰ะพะฒั‹ั… ะผะตัˆะบะฐั…. ะŸะพัะปะต ัั‚ะพะณะพ ะผะฐััะฐ ัƒะถะต ะฑั‹ะปะฐ ะณะพั‚ะพะฒะฐ ะดะปั ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะธั ะธะทะดะตะปะธะน[10].

ะŸั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะบั€ัƒะณะปะพะน ั„ะพั€ะผั‹ ะธะทะณะพั‚ะฐะฒะปะธะฒะฐะปะธััŒ ะฝะฐ ะณะพะฝั‡ะฐั€ะฝะพะผ ัั‚ะฐะฝะบะต. ะ˜ะทะดะตะปะธั ะถะต ัะปะพะถะฝะพะน ั„ะพั€ะผั‹ ะทะฐะปะธะฒะฐะปะธััŒ ะฒ ะฐะปะตะฑะฐัั‚ั€ะพะฒั‹ะต ั„ะพั€ะผั‹, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะต ัะฝะธะผะฐะปะธััŒ ั ะณะปะธะฝัะฝั‹ั… ะผะพะดะตะปะตะน. ะŸะพัะปะต ะฟะพะปัƒั‡ะตะฝะธั ั„ะพั€ะผั‹ ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะพะฑะถะธะณะฐะปะธััŒ ะฒ ะฟะตั€ะฒั‹ะน ั€ะฐะท ะธ ะณะปะฐะทัƒั€ะพะฒะฐะปะธััŒ. ะกะพัั‚ะฐะฒ ะณะปะฐะทัƒั€ะธ ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปัะป ัะผะตััŒ ั„ั€ะฐะฝั†ัƒะทัะบะพะณะพ ะผะตะปะฐ, ัˆะฟะฐั‚ะฐ, ะบะฒะฐั€ั†ะฐ, ะณะปัƒั…ะพะฒัะบะพะน ะณะปะธะฝั‹ ะธ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ั‡ะตั€ะตะฟะฐ. ะกะผะตััŒ ะฟะปะฐะฒะธะปะฐััŒ ะฟั€ะธ ะฒั‹ัะพะบะพะน ั‚ะตะผะฟะตั€ะฐั‚ัƒั€ะต, ะธะทะผะตะปัŒั‡ะฐะปะฐััŒ, ั€ะฐะทะฑะฐะฒะปัะปะฐััŒ ะฒะพะดะพะน ะธ ะปะธัˆัŒ ะฟะพั‚ะพะผ ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะปะฐััŒ ะบะฐะบ ะณะปะฐะทัƒั€ัŒ.

ะ”ะปั ะพะฑะถะธะณะฐ ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะปะธััŒ ั‚ั€ะตั…ัŠัั€ัƒัะฝั‹ะต ะฟะตั‡ะธ ะฑะตั€ะปะธะฝัะบะพะณะพ ั‚ะธะฟะฐ. ะฝะฐ 1 ัั‚ะฐะถะต ะพะฑะถะธะณะฐะปะธััŒ ะณะปะฐะทัƒั€ะพะฒะฐะฝะฝั‹ะต ะฒะตั‰ะธ ะธ ะฑะธัะบะฒะธั‚ (ะฒั‚ะพั€ั‹ะผ ะพะฑะถะธะณะพะผ), ะฝะฐ ะฒั‚ะพั€ะพะผย โ€” ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะต ะธะทะดะตะปะธั ะฟะตั€ะฒั‹ะผ ะพะฑะถะธะณะพะผ, ะฝะฐ ั‚ั€ะตั‚ัŒะตะผย โ€” ะบะฐะฟัะตะปั, ะพะณะฝะตัƒะฟะพั€ะฝั‹ะต ะบะพั€ะพะฑะพั‡ะบะธ, ะธัะฟะพะปัŒะทัƒัŽั‰ะธะตัั ะดะปั ะพะฑะถะธะณะฐ ะณะปะฐะทัƒั€ะพะฒะฐะฝะฝั‹ั… ะธะทะดะตะปะธะน ะธะท ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ. ะขะตะผะฟะตั€ะฐั‚ัƒั€ะฐ ะฝะฐ ะฝะธะถะฝะตะผ ัั€ัƒัะต ะดะพั…ะพะดะธะปะฐ ะดะพ 160, ะฝะฐ ัั€ะตะดะฝะตะผย โ€” ะดะพ 100, ะฝะฐ ะฒะตั€ั…ะฝะตะผย โ€” ะดะพ 60 ะณั€ะฐะดัƒัะพะฒ ะฃัะดะถะฒัƒะดะฐ. ะŸะตั‡ัŒ ั‚ะพะฟะธะปะฐััŒ ะดั€ะพะฒะฐะผะธ ะฒ ั‚ะตั‡ะตะฝะธะต 16-26 ั‡ะฐัะพะฒ. ะะฐ ะณะพั€ะฝั‹ ะฒ ั€ะฐะทะฝั‹ั… ะผะตัั‚ะฐั… ัƒัั‚ะฐะฝะฐะฒะปะธะฒะฐะปะธััŒ ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝั‹ะต ะผะตั‚ะบะธ, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะต ะฟั€ะพะฒะตั€ัะปะธััŒ ะพะดะธะฝ ั€ะฐะท ะฒ ั‡ะฐั. ะŸะพัะปะต ะทะฐะฒะตั€ัˆะตะฝะธั ะพะฑะถะธะณะฐ ะณะพั€ะฝ ั ะฟั€ะตะดะผะตั‚ะพะผ ะพัั‚ั‹ะฒะฐะป ะฒ ั‚ะตั‡ะตะฝะธะต 48 ั‡ะฐัะพะฒ. ะšั€ัƒะฟะฝั‹ะต ะฒะฐะทั‹ ะฟะตั€ะธะพะดะธั‡ะตัะบะธ ะพะฑะถะธะณะฐะปะธ ะฝะฐ ะะตะฒัะบะพะผ ะบะธั€ะฟะธั‡ะฝะพะผ ะทะฐะฒะพะดะต.

ะ–ะธะฒะพะฟะธัะธ ัƒะดะตะปัะปะพััŒ ะผะฝะพะณะพ ะฒะฝะธะผะฐะฝะธั. ะŸั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ั€ะฐัะฟะธัั‹ะฒะฐะปะธััŒ ะบั€ะพะฟะพั‚ะปะธะฒะพ, ั‡ั‚ะพ ัƒะดะปะธะฝัะปะพ ะฒั€ะตะผั ะฟั€ะพะธะทะฒะพะดัั‚ะฒะฐ. ะ˜ะท ะŸะฐั€ะธะถะฐ ะดะปั ัƒะฟั€ะพั‰ะตะฝะธั ะฟั€ะพั†ะตััะฐ ั€ะพัะฟะธัะธ ะฑั‹ะป ะฒั‹ะฟะธัะฐะฝ ะดะธะฐะณั€ะฐั„ย โ€” ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝะพะต ะพะฑะพั€ัƒะดะพะฒะฐะฝะธะต ะดะปั ั€ะธัะพะฒะฐะฝะธั ั ะฟะตั€ัะฟะตะบั‚ะธะฒะพะน. ะ’ 1840-ะต ะณะพะดั‹ ะฟะพัั‚ัƒะฟะฐะปะพ ะฟั€ะตะดะปะพะถะตะฝะธะต ะทะฐะบัƒะฟะธั‚ัŒ ะพะฑะพั€ัƒะดะพะฒะฐะฝะธะต ะดะปั ะผะตั…ะฐะฝะธั‡ะตัะบะพะณะพ ะฝะฐะฝะตัะตะฝะธั ั€ะธััƒะฝะบะฐ ะฝะฐ ะธะทะดะตะปะธั, ะฝะพ ะพะฝะพ ะฑั‹ะปะพ ะพั‚ะบะปะพะฝะตะฝะพ ั€ัƒะบะพะฒะพะดัั‚ะฒะพะผ, ั‚ะฐะบ ะบะฐะบ ะฟั€ะตะดะฟะพั‡ั‚ะตะฝะธะต ะพั‚ะดะฐะฒะฐะปะพััŒ ะถะธะฒะพะฟะธัะธ.

ะะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ั€ะฐะฑะพั‚ะฐะปะฐ ะปะฐะฑะพั€ะฐั‚ะพั€ะธั, ะบะพั‚ะพั€ะฐั ะทะฐะฝะธะผะฐะปะฐััŒ ะธะทะณะพั‚ะพะฒะปะตะฝะธะตะผ ะทะพะปะพั‚ั‹ั… ะบั€ะฐัะพะบ. ะ–ะธะฒะพะฟะธัะฝั‹ะต ะถะต ะบั€ะฐัะบะธ ะฒั‹ะฟะธัั‹ะฒะฐะปะธััŒ ะธะท-ะทะฐ ะณั€ะฐะฝะธั†ั‹. ะŸะพะผะธะผะพ ะทะพะปะพั‚ะฐ, ะฒ ะพั€ะฝะฐะผะตะฝั‚ะฐั… ะฟั€ะธะผะตะฝัะปะฐััŒ ะธ ะฟะปะฐั‚ะธะฝะฐ.

ะŸั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ั ะพั€ะฝะฐะผะตะฝั‚ะฐะปัŒะฝะพะน ะถะธะฒะพะฟะธััŒัŽ ะพะฑะถะธะณะฐะปะธััŒ ะพะดะธะฝ ั€ะฐะท, ั ะถะธะฒะพะฟะธััŒัŽย โ€” ะดะฒะฐ ั€ะฐะทะฐ ะธ ะฑะพะปะตะต.

ะะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ะฑั‹ะปะฐ ะพั€ะณะฐะฝะธะทะพะฒะฐะฝะฐ ยซะผะพะดะตะปัŒะฝะฐั ะบะพะผะฝะฐั‚ะฐยปย โ€” ะฒั‹ัั‚ะฐะฒะบะฐ ะผะฐั‚ะตั€ะธะฐะปะพะฒ, ะธะท ะบะพั‚ะพั€ั‹ั… ะธะทะณะพั‚ะฐะฒะปะธะฒะฐะปะธ ั„ะฐั€ั„ะพั€, ะฐ ั‚ะฐะบะถะต ัะฟะตั†ะธะฐะปัŒะฝะพะณะพ ะพะฑะพั€ัƒะดะพะฒะฐะฝะธั ะดะปั ะตะณะพ ะพะฑั€ะฐะฑะพั‚ะบะธ.

ะกะพะฒั€ะตะผะตะฝะฝะฐั ะธัั‚ะพั€ะธั ะทะฐะฒะพะดะฐ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะก 2002ย ะณะพะดะฐ ะทะฐะฒะพะด ัะฒะปัะตั‚ัั ัะพะฑัั‚ะฒะตะฝะฝะพัั‚ัŒัŽ ะณะปะฐะฒั‹ ยซะฃั€ะฐะปัะธะฑะฐยป ะะธะบะพะปะฐั ะฆะฒะตั‚ะบะพะฒะฐ. ะ’ 2005ย ะณะพะดัƒ ะฟะพ ั€ะตัˆะตะฝะธัŽ ะฐะบั†ะธะพะฝะตั€ะพะฒ ะฑั‹ะป ะฒะฝะพะฒัŒ ะฟะตั€ะตะธะผะตะฝะพะฒะฐะฝ ะฒ ยซะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะดยป.

ะ’ 2022 ะณะพะดัƒ ะบะพะปะปะตะบั‚ะธะฒ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฝะฐะณั€ะฐะถะดั‘ะฝ ะŸะพั‡ั‘ั‚ะฝะพะน ะณั€ะฐะผะพั‚ะพะน ะœะตะถะฟะฐั€ะปะฐะผะตะฝั‚ัะบะพะน ะฐััะฐะผะฑะปะตะธ ะกะะ“[18].

ะŸั€ะพะดัƒะบั†ะธั

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะคะฐั€ั„ะพั€ ะ˜ะคะ— ะฟั€ะตะดัั‚ะฐะฒะปะตะฝ ะฒ ะญั€ะผะธั‚ะฐะถะต, ะผะพัะบะพะฒัะบะพะผ ะ˜ัั‚ะพั€ะธั‡ะตัะบะพะผ ะผัƒะทะตะต, ะปะพะฝะดะพะฝัะบะพะผ ะผัƒะทะตะต ะ’ะธะบั‚ะพั€ะธะธ ะธ ะะปัŒะฑะตั€ั‚ะฐ, ะฝัŒัŽ-ะนะพั€ะบัะบะพะผ ะœะตั‚ั€ะพะฟะพะปะธั‚ะตะฝ-ะผัƒะทะตะต ะธ ะดั€.

ะ’ 1968ย ะณะพะดัƒ ะฝะฐ ะทะฐะฒะพะดะต ัั‚ะฐะปะธ ะธะทะณะพั‚ะฐะฒะปะธะฒะฐั‚ัŒ ะธะทะดะตะปะธั ะธะท ะบะพัั‚ัะฝะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ[19].

ะก 2005ย ะณะพะดะฐ ะ˜ะคะ— ะพั€ะธะตะฝั‚ะธั€ัƒะตั‚ัั ะฝะฐ ะฒั‹ะฟัƒัะบ ะฒั‹ัะพะบะพั…ัƒะดะพะถะตัั‚ะฒะตะฝะฝั‹ั… ะฐะฒั‚ะพั€ัะบะธั… ะฟั€ะพะธะทะฒะตะดะตะฝะธะน ะบะปะฐััะฐ ยซะปัŽะบัยป ะฟะพะด ะฑั€ะตะฝะดะพะผ ยซะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ยป.

ะกะตะณะพะดะฝั ะฒ ะฐััะพั€ั‚ะธะผะตะฝั‚ะต ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฝะฐัั‡ะธั‚ั‹ะฒะฐะตั‚ัั ะฑะพะปะตะต 4000 ะฝะฐะธะผะตะฝะพะฒะฐะฝะธะน ะธะทะดะตะปะธะน, ั€ะฐะทะปะธั‡ะฝั‹ั… ะฟะพ ั„ะพั€ะผะต ะธ ั€ะพัะฟะธัะธ.

ะ ัƒะบะพะฒะพะดะธั‚ะตะปะธ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะšะปะตะนะผะฐ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะŸะพัะปะต ั„ะตะฒั€ะฐะปัŒัะบะพะน ั€ะตะฒะพะปัŽั†ะธะธ, ะฒ ะฟะตั€ะธะพะด ะ’ั€ะตะผะตะฝะฝะพะณะพ ะฟั€ะฐะฒะธั‚ะตะปัŒัั‚ะฒะฐ ะฝะฐ ะธะทะดะตะปะธั ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ัั‚ะฐะฒะธะปะธััŒ ะทะตะปะตะฝั‹ะต ะบะปะตะนะผะฐย โ€” ะดะฒัƒะณะปะฐะฒั‹ะน ะพั€ะตะป ะฒ ะบั€ัƒะณะต ะธ ั†ะธั„ั€ั‹ 1917[15].

ะ’ 1923ย ะณะพะดัƒ ะทะฐะฒะพะด ะพั‚ะผะตั‡ะฐะป 5-ะปะตั‚ะธะต ะฟั€ะตะฑั‹ะฒะฐะฝะธั ะฒ ัะพัั‚ะฐะฒะต ะะฐั€ะบะพะผะฐั‚ะฐ ะฟั€ะพัะฒะตั‰ะตะฝะธั. ะ’ ัะฒัะทะธ ั ัั‚ะธะผ ะก.ย ะ’.ย ะงะตั…ะพะฝะธะฝั‹ะผ ะฑั‹ะปะฐ ั€ะฐะทั€ะฐะฑะพั‚ะฐะปะฐ ะฝะพะฒะฐั ะผะฐั€ะบะฐ, ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะฒัˆะฐััั ะฒะตััŒ 1923ย ะณะพะด: ัะตั€ะฟ, ะผะพะปะพั‚ ะธ ั†ะธั„ั€ะฐ 5, ะฒะฟะพัะปะตะดัั‚ะฒะธะธย โ€” ัะตั€ะฟ, ะผะพะปะพั‚, ั†ะธั„ั€ะฐ 5 , ะฐะฑะฑั€ะตะฒะธะฐั‚ัƒั€ะฐ ะšะะŸ ะธ ะดะฐั‚ั‹ 1918โ€”1923. ะญั‚ะพ ะบะปะตะนะผะพ ะธัะฟะพะปัŒะทะพะฒะฐะปะพััŒ ะดะพ 1936ย ะณะพะดะฐ, ะบะพะณะดะฐ ะฝะฐั‡ะฐะปะพััŒ ะฒะฝะตะดั€ะตะฝะธะต ะฝะพะฒะพะณะพ ะบะปะตะนะผะฐย โ€” ะฐะฑะฑั€ะตะฒะธะฐั‚ัƒั€ั‹ ยซะ›ะคะ—ยป, ัƒั‚ะฒะตั€ะดะธะฒัˆะตะนัั ะฝะฐ ะผะฝะพะณะธะต ะณะพะดั‹. ะ›ะพะณะพั‚ะธะฟ ะฑั‹ะป ัะพะทะดะฐะฝ ะฒ 1936 ะณะพะดัƒ ั…ัƒะดะพะถะฝะธั†ะตะน ะะฝะฝะพะน ะฏั†ะบะตะฒะธั‡, ะบะพั‚ะพั€ะฐั ัั‚ะฐะปะฐ ะฐะฒั‚ะพั€ะพะผ ะทะฝะฐะผะตะฝะธั‚ะพะน ยซะšะพะฑะฐะปัŒั‚ะพะฒะพะน ัะตั‚ะบะธยป[21].

ะ’ 1923ย ะณะพะดัƒ ะฝะฐ ะธะทะดะตะปะธั ะ›ะคะ— ัั‚ะฐะฒะธะปะพััŒ ะบะปะตะนะผะพ ะฒ ะฒะธะดะต ั‡ั‘ั€ะฝะพะณะพ ะบะฒะฐะดั€ะฐั‚ะฐ ะธ ะฝะฐะดะฟะธััŒัŽ ยซะกัƒะฟั€ะตะผะฐั‚ะธะทะผยป ั…ัƒะดะพะถะฝะธะบะฐะผะธ-ััƒะฟั€ะตะผะฐั‚ะธัั‚ะฐะผะธ ะš. ะœะฐะปะตะฒะธั‡ะตะผ, ะ. ะกัƒะตั‚ะธะฝั‹ะผ ะธ ะ˜. ะงะฐัˆะฝะธะบะพะผ[22].

ะกะผ. ั‚ะฐะบะถะต

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะŸั€ะธะผะตั‡ะฐะฝะธั

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ
  1. โ†‘ 1 2 3 4 5 ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ะคะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะ—ะฐะฒะพะด. 1744โ€”1904. ะŸะพะด ะฝะฐัƒั‡ะฝะพะน ั€ะตะดะฐะบั†ะธะตะน ะ’.ย ะ’.ย ะ—ะฝะฐะผะตะฝะพะฒะฐ. ยซะ“ะปะพะฑะฐะป ะ’ัŒัŽยป, ยซะžั€ะบะตัั‚ั€ยป. ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณ. 2008
  2. โ†‘ ะกะพะฒะตั‚ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€. ะ˜ัะบัƒััั‚ะฒะพ ะ›ะตะฝะธะฝะณั€ะฐะดัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะธะผ. ะœ.ย ะ’.ย ะ›ะพะผะพะฝะพัะพะฒะฐ, ะ›ะตะฝะธะฝะณั€ะฐะด. 1974
  3. โ†‘ ะ’ะปะฐัะพะฒย ะ’.ย ะ“. ะ ัƒััะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ // ะะพะฒั‹ะน ัะฝั†ะธะบะปะพะฟะตะดะธั‡ะตัะบะธะน ัะปะพะฒะฐั€ัŒ ะธะทะพะฑั€ะฐะทะธั‚ะตะปัŒะฝะพะณะพ ะธัะบัƒััั‚ะฒะฐ. ะ’ 10 ั‚.ย โ€” ะกะŸะฑ.: ะะทะฑัƒะบะฐ-ะšะปะฐััะธะบะฐ.ย โ€” ะข. VIII, 2008.ย โ€” ะก. 386
  4. โ†‘ ะ’ะปะฐัะพะฒย ะ’.ย ะ“. ะ ัƒััะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€.ย โ€” ะก. 386
  5. โ†‘ ะ’ะปะฐัะพะฒย ะ’.ย ะ“. ะ ัƒััะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€.ย โ€” ะก. 387
  6. โ†‘ ะะธะบะธั„ะพั€ะพะฒะฐ ะ›.ย ะ .ย ะ ะพะดะธะฝะฐ ั€ัƒััะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ.ย โ€” ะ›.: ะ›ะตะฝะธะทะดะฐั‚, 1979.ย โ€” ะก. 69, 74
  7. โ†‘ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด 1744โ€”1904.ย โ€” ะ˜ะทะดะฐะฝะธะต ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธะต ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะผะธ ะทะฐะฒะพะดะฐะผะธ, 1904.ย โ€” ะก. 29.ย โ€” 447 ั.
  8. โ†‘ 1 2 3 ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด 1744โ€”1904.ย โ€” ะ˜ะทะดะฐะฝะธะต ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธะต ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะผะธ ะทะฐะฒะพะดะฐะผะธ, 1904.ย โ€” ะก. 31.ย โ€” 447 ั.
  9. โ†‘ ะ“ะฐั‚ั‚ะตะฝะฑะตั€ะณะตั€, ะคั€ะฐะฝั† ะ˜ะฒะฐะฝะพะฒะธั‡ // ะ ัƒััะบะธะน ะฑะธะพะณั€ะฐั„ะธั‡ะตัะบะธะน ัะปะพะฒะฐั€ัŒย : ะฒ 25 ั‚ะพะผะฐั….ย โ€” ะกะŸะฑ.โ€”ะœ., 1896โ€”1918.
  10. โ†‘ 1 2 3 4 ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด 1744โ€”1904.ย โ€” ะ˜ะทะดะฐะฝะธะต ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธะต ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะผะธ ะทะฐะฒะพะดะฐะผะธ, 1904.ย โ€” ะก. 176.ย โ€” 447 ั.
  11. โ†‘ 1 2 3 4 ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด 1744โ€”1904.ย โ€” ะ˜ะทะดะฐะฝะธะต ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธะต ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะผะธ ะทะฐะฒะพะดะฐะผะธ, 1904.ย โ€” ะก. 106.ย โ€” 447 ั.
  12. โ†‘ ะ˜. ะ“ะพั€ะฑะฐั‚ะพะฒะฐ. ะšั€ะตะผะปั‘ะฒัะบะธะน ัะตั€ะฒะธะท. ะ—ะฐะฑั‹ั‚ะฐั ั€ะพัะบะพัˆัŒ // ะะฝั‚ะธะบะฒะฐั€ะธะฐั‚, ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะธัะบัƒััั‚ะฒะฐ ะธ ะบะพะปะปะตะบั†ะธะพะฝะธั€ะพะฒะฐะฝะธั.ย โ€” 2004.ย โ€” โ„–ย 7-8 (19).ย โ€” ะก. 6-11
  13. โ†‘ ะฃั‡ะธะปะธั‰ะต ะฑะฐั€ะพะฝะฐ ะ. ะ›. ะจั‚ะธะณะปะธั†ะฐ.ย โ€” ะ˜ะทะด-ะฒะพ ะœะพัะบะพะฒัะบะพะน ัˆะบะพะปั‹ ะฐะบะฒะฐั€ะตะปะธ ะกะตั€ะณะตะบั ะะฝะดั€ะธัะบะธ, 2004.ย โ€” 76ย ั. โ€” [ะั€ั…ะธะฒะธั€ะพะฒะฐะฝะพ 8ย ะธัŽะฝั 2022ย ะณะพะดะฐ.]
  14. โ†‘ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒั‹ะน ะทะฐะฒะพะด 1744โ€”1904.ย โ€” ะ˜ะทะดะฐะฝะธะต ัƒะฟั€ะฐะฒะปะตะฝะธะต ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะธะผะธ ะทะฐะฒะพะดะฐะผะธ, 1904.ย โ€” ะก. 179.ย โ€” 447 ั.
  15. โ†‘ 1 2 ะญ. ะกะฐะผะตั†ะบะฐั ยซะกะพะฒะตั‚ัะบะธะน ะฐะณะธั‚ะฐั†ะธะพะฝะฝั‹ะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ยป, ะœ., Collectorโ€™s book, ะก. 19
  16. โ†‘ ะคะฐั€ั„ะพั€. ะคะฐัะฝั. ะกั‚ะตะบะปะพ. 1917โ€”1932. ะœ.: ะ˜ัะบัƒััั‚ะฒะพ, 1980. ะก. 83-84.
  17. โ†‘ ะะณะธั‚ะฐั†ะธะพะฝะฝะพ-ะผะฐััะพะฒะพะต ะธัะบัƒััั‚ะฒะพ ะฟะตั€ะฒั‹ั… ะปะตั‚ ะžะบั‚ัะฑั€ั. ะœ..: ะ˜ัะบัƒััั‚ะฒะพ, 1971, ะก. 67
  18. โ†‘ ะšะพะปะปะตะบั‚ะธะฒ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะฝะฐะณั€ะฐะถะดะตะฝ ะฟะพั‡ั‘ั‚ะฝะพะน ะณั€ะฐะผะพั‚ะพะน ะœะŸะ ะกะะ“
  19. โ†‘ ะšะพัั‚ัะฝะพะน ั„ะฐั€ั„ะพั€ ะ˜ะผะฟะตั€ะฐั‚ะพั€ัะบะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะพะฒะพะณะพ ะทะฐะฒะพะดะฐ ะั€ั…ะธะฒะฝะฐั ะบะพะฟะธั ะพั‚ 15 ะผะฐั€ั‚ะฐ 2022 ะฝะฐ Wayback Machine // ะš ะธัั‚ะพั€ะธะธ ัะพะทะดะฐะฝะธั ะบะพัั‚ัะฝะพะณะพ ั„ะฐั€ั„ะพั€ะฐ ะฒ ะ ะพััะธะธ.
  20. โ†‘ ะœ. ะ˜. ะกะฐะปั‚ั‹ะบะพะฒะฐ. ะ—ะฐะฒะพะด ะฑั‹ะป ะธ ะพัั‚ะฐั‘ั‚ัั ั€ะพะดะฝั‹ะผ ะดะพะผะพะผย // ะ’ะตั‚ะตั€ะฐะฝ ะกะฐะฝะบั‚-ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะฐ.ย โ€” 2017.ย โ€” ะœะฐะน (โ„– 3 (12)).ย โ€” ะก. 8.
  21. โ†‘ "ะšะพะฑะฐะปัŒั‚ะพะฒะฐั ัะตั‚ะบะฐ" ั€ะพะดะธะปะฐััŒ ะฒ ะะตะฒัะบะพะผ ั€ะฐะนะพะฝะต. ะะดะผะธะฝะธัั‚ั€ะฐั†ะธั ะกะฐะฝะบั‚ ะŸะตั‚ะตั€ะฑัƒั€ะณะฐ. ะžั„ะธั†ะธะฐะปัŒะฝั‹ะน ัะฐะนั‚. (27 ะดะตะบะฐะฑั€ั 2016).
  22. โ†‘ ะญ. ะกะฐะผะตั†ะบะฐั. ะ”ัƒั€ัั‚ ะฝะฐัˆะตะณะพ ะฑั€ะฐั‚ะฐย // ะะฝั‚ะธะบะฒะฐั€ะธะฐั‚, ะฟั€ะตะดะผะตั‚ั‹ ะธัะบัƒััั‚ะฒะฐ ะธ ะบะพะปะปะตะบั†ะธะพะฝะธั€ะพะฒะฐะฝะธัย : ะถัƒั€ะฝะฐะป.ย โ€” 2002.ย โ€” ะœะฐะน-ะธัŽะฝัŒ (โ„– 1).ย โ€” ะก. 18.

ะ›ะธั‚ะตั€ะฐั‚ัƒั€ะฐ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

ะกัั‹ะปะบะธ

ะฟั€ะฐะฒะธั‚ัŒ

๐Ÿ“š Artikel Terkait di Wikipedia

ะŸั€ะตะทะธะดะตะฝั‚ ะ“ั€ัƒะทะธะธ

ะดะตะบะฐะฑั€ั 2024). ะ”ะฐั‚ะฐ ะพะฑั€ะฐั‰ะตะฝะธั: 15 ะธัŽะปั 2025. ะั€ั…ะธะฒะธั€ะพะฒะฐะฝะพ 10 ะธัŽะปั 2025 ะณะพะดะฐ. IPM: แƒ’แƒแƒ›แƒแƒ™แƒ˜แƒ—แƒฎแƒฃแƒšแƒ—แƒ 46% แƒžแƒ แƒ”แƒ–แƒ˜แƒ“แƒ”แƒœแƒขแƒแƒ“ แƒกแƒแƒšแƒแƒ›แƒ” แƒ–แƒฃแƒ แƒแƒ‘แƒ˜แƒจแƒ•แƒ˜แƒšแƒก แƒ›แƒ˜แƒ˜แƒฉแƒœแƒ”แƒ•แƒก, 22% - แƒงแƒแƒ•แƒ”แƒšแƒแƒจแƒ•แƒ˜แƒšแƒกย (ะณั€ัƒะท

ะœะธั€ะธะปะฐัˆะฒะธะปะธ, ะ’ัั‡ะตัะปะฐะฒ ะœะธั…ะฐะนะปะพะฒะธั‡

2018ย ะณะพะดัƒ Yesodot ะฟั€ะธะพะฑั€ั‘ะป ะดะพะปัŽ ะฒ ั€ะฐะทะผะตั€ะต 18ย % ะฒ ะฟั€ะพะตะบั‚ะต ัะปะตะบั‚ั€ะพัั‚ะฐะฝั†ะธะธ IPM Beโ€™er Tuvia ะผะพั‰ะฝะพัั‚ัŒัŽ 451 ะœะ’ั‚, ะบะพั‚ะพั€ะฐั ะดะพะปะถะฝะฐ ะพะฑะตัะฟะตั‡ะธะฒะฐั‚ัŒ 3,5ย % ะฟะพั‚ั€ะตะฑะปัะตะผะพะน

ะŸั€ะพะฟะฐะณะฐะฝะดะฐ

September. โ€” Vol.ย 56, iss.ย 5. โ€” P.ย 1849โ€“1864. โ€” ISSNย 0306-4573. โ€” doi:10.1016/j.ipm.2019.03.005. Christopher Till. Propaganda through โ€˜reflexive controlโ€™ and

ะ’ั€ะตะผะตะฝะฝะฐั ะผะฝะพะณะพะฟะพั‚ะพั‡ะฝะพัั‚ัŒ

ะบั€ัƒะฟะฝะพะทะตั€ะฝะธัั‚ะพะน ะผะฝะพะณะพะฟะพั‚ะพั‡ะฝะพัั‚ัŒัŽ ัั‡ะธั‚ะฐะตั‚ัั ะฒั‹ะฟัƒั‰ะตะฝะฝั‹ะน ะฒ 1998ย ะณะพะดัƒ ะบะพั€ะฟะพั€ะฐั†ะธะตะน IPM IBM RS64-II (Northstar), ะฟะพะดะดะตั€ะถะธะฒะฐะฒัˆะธะน ะฟะพะฟะตั€ะตะผะตะฝะฝะพะต ะฒั‹ะฟะพะปะฝะตะฝะธะต 2 ะฟะพั‚ะพะบะพะฒ;

ะ—ะฐะฟะฐะดะฝะพะต ะŸะฐะฟัƒะฐ (ะฟั€ะพะฒะธะฝั†ะธั ะ˜ะฝะดะพะฝะตะทะธะธ)

Pusat Statistik, Jakarta, 2016. Pembangunan Manusia | Provinsi Papua Baratย . ipm.bps.go.id. ะ”ะฐั‚ะฐ ะพะฑั€ะฐั‰ะตะฝะธั: 10 ะดะตะบะฐะฑั€ั 2020. ะั€ั…ะธะฒะธั€ะพะฒะฐะฝะพ 22 ะพะบั‚ัะฑั€ั 2020

G-code

ัะบะพั€ะพัั‚ัŒ ะฟะตั€ะตะผะตั‰ะตะฝะธั ะธะฝัั‚ั€ัƒะผะตะฝั‚ะฐ. ะ”ะปั ั„ั€ะตะทะตั€ะฝั‹ั… ัั‚ะฐะฝะบะพะฒ ัั‚ะพ ะดัŽะนะผั‹ ะฒ ะผะธะฝัƒั‚ัƒ (IPM) ะธะปะธ ะผะธะปะปะธะผะตั‚ั€ั‹ ะฒ ะผะธะฝัƒั‚ัƒ (ะผะผ/ะผะธะฝ), ะ”ะปั ั‚ะพะบะฐั€ะฝั‹ั… ัั‚ะฐะฝะบะพะฒ ัั‚ะพ ะดัŽะนะผั‹ ะทะฐ ะพะฑะพั€ะพั‚

ะŸั€ะพั‚ะธะฒะพั‚ัƒะฑะตั€ะบัƒะปั‘ะทะฝั‹ะต ะฟั€ะตะฟะฐั€ะฐั‚ั‹

ะญั‚ะฐะผะฑัƒั‚ะพะป E ะ”ะตะปะฐะผะฐะฝะธะดe Dlm ะŸะธั€ะฐะทะธะฝะฐะผะธะดf Z ะ˜ะผะธะฟะตะฝะตะผ-ั†ะธะปะฐัั‚ะฐั‚ะธะฝ ะธะปะธ ะœะตั€ะพะฟะตะฝะตะผg Ipmโ€“Cln Mpm ะะผะธะบะฐั†ะธะฝ (ะธะปะธ ัั‚ั€ะตะฟั‚ะพะผะธั†ะธะฝ)h Am (S) ะญั‚ะธะพะฝะฐะผะธะด ะธะปะธ ะŸั€ะพั‚ะธะพะฝะฐะผะธะดi Eto

ะขะตะพั€ะธะธ ะทะฐะณะพะฒะพั€ะฐ ะพ ะฎั€ะธะธ ะ“ะฐะณะฐั€ะธะฝะต

ัั‚ะฐั‚ัŒัŽ ยซะ“ะฐะณะฐั€ะธะฝ, ะบะพั‚ะพั€ั‹ะน ะฝะธะบะพะณะดะฐ ะฝะต ะปะตั‚ะฐะป ะฒ ะบะพัะผะพัยป ะฒ ะฒะตะฝะณะตั€ัะบะพะผ ะถัƒั€ะฝะฐะปะต ยซIPMยป. ะ’ 2026ย ะณะพะดัƒ ะฟัƒะฑะปะธั†ะธัั‚ ะœะฐั€ะบ ะกะพะปะพะฝะธะฝ ะทะฐัะฒะธะป, ั‡ั‚ะพ ยซะฝะธ ะฒ ะบะฐะบะพะน ะบะพัะผะพั ะ“ะฐะณะฐั€ะธะฝ